Sadece kitap okuyarak 60 bin TL maaş alıyor: Duyan bu mesleğe akın ediyor
Fabrika ortasına kurulan kürsüye çıkıp saatlerce yüksek sesle kitap okuyor ve bunun karşılığında 30 bin Küba pezosu (60 bin TL) maaş alıyorlar. Küba'da 160 yıldır sürdürülen ve patronları bile korkutan bu gizemli mesleğin arkasındaki sır duyanları hayrete düşürüyor
Dünyanın en ünlü purolarının üretildiği Küba fabrikalarında, makinelerin gürültüsünden ziyade yükselen bir insan sesi dikkat çekiyor. Saatlerce aynı noktada oturup el becerisi isteyen tütün sarma işini yapan emekçilerin dikkatlerini diri tutmak amacıyla başlatılan "lector de tabaquería" (puro okuyuculuğu) geleneği, günümüzde de resmi bir meslek olarak sürdürülüyor.
DİNİ TARİKATLARDAN İŞÇİ KÜRSÜLERİNE
Tarihi 1860'lara kadar uzanan bu uygulamanın arkasında ilginç bir ilham hikayesi yer alıyor. Kübalı siyasetçi Nicolás Azcárate'nin katıldığı bir söyleşide, bazı dini cemaatlerde yemek zamanı bir kişinin cemaate yüksek sesle kitap okuduğunu anlatması, tütün işçisi Saturnino Martínez'e yol gösterdi. İşçilerin ellerini işten kaldırmadan zihinlerini canlı tutmasını hedefleyen bu fikir, ilk kez 1865 yılında Havana’daki El Fígaro fabrikasında resmiyet kazandı.
FABRİKALAR ADETA OKULA DÖNÜŞTÜ
Başlangıçta ücretleri işçilerin kendi aralarında topladığı paralarla ödenen okuyucular, zamanla fabrikanın kültürel merkezine dönüştü. Kürsülerden Victor Hugo, Alexandre Dumas, Shakespeare ve Balzac gibi yazarların klasikleri seslendirilirken; gazete haberleri ve işçi haklarına dair siyasal metinler de işçilerle buluşturuldu.
Okunan politik içerikler dönemin fabrika sahiplerini tedirgin etse de gelenek engellemelere karşı direndi. 1959 Küba Devrimi’nin ardından tütün sanayi kamulaştırılınca, bu okuyucular da devlet kadrosuna alınarak maaşlı çalışan haline geldi.
DİJİTAL ÇAĞA MEYDAN OKUYOR
Televizyon, radyo ve cep telefonlarının iş yerlerine girmesine rağmen sesli kitap okuma kültürü yok olmadı. 2012 yılında Küba’nın "Ulusal Kültürel Mirası" kabul edilen bu 160 yıllık köklü gelenek, bugün ülkede yaklaşık 50 puro fabrikasında aktif olarak uygulanmaya ve işçilerin mesaisine eşlik etmeye devam ediyor.