Şiddetli yağışlar kapıda: Akdeniz’deki ısınmanın derinlere kadar ulaştığı ortaya çıktı
Akdeniz’de uzun süredir dikkat çeken sıcaklık artışının yalnızca deniz yüzeyinde yaşanmadığı ortaya çıktı. Yapılan yeni araştırmada, ısınmanın daha derin su katmanlarına kadar ilerlediği belirlendi. Bilim insanları bu durumun özellikle Akdeniz çevresinde görülen şiddetli yağışların daha da güçlenmesine zemin hazırlayabileceğine dikkat çekiyor.
Sevilla Üniversitesi’nden araştırmacılar María C. Villarín ve Alberto Celis, Akdeniz kıyısındaki dört farklı bölgenin geçmiş sıcaklık kayıtlarını inceleyerek denizdeki değişimi araştırdı. Elde edilen sonuçlar, yüzey sularının giderek ısındığını ve sıcak suyun etkisinin aşağıdaki katmanlarda da hissedilmeye başladığını gösterdi.
SICAK DENİZ ŞİDDETLİ YAĞIŞLARI BESLEYEBİLİR
Akdeniz’deki sıcaklık artışının yağışlarla bağlantısı ise deniz ile atmosfer arasındaki enerji alışverişinden kaynaklanıyor. Basitçe anlatmak gerekirse deniz ne kadar sıcak olursa atmosfere o kadar fazla ısı ve nem aktarabilecek koşullar oluşuyor. Uygun hava koşullarıyla birleştiğinde bu durum, yağış getiren sistemlerin daha fazla nemle beslenmesine ve yağışların daha şiddetli hale gelmesine katkıda bulunabiliyor. Araştırmacılar, denizin yüzeyin altındaki katmanlarında biriken ısının da bu süreçte dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.
Bu, Akdeniz ısındığında her seferinde sağanak yağış görüleceği anlamına gelmiyor. Şiddetli yağışların oluşabilmesi için atmosferde gerekli meteorolojik koşulların da bir araya gelmesi gerekiyor. Ancak araştırmaya göre denizdeki ısınma, bu koşullar oluştuğunda aşırı hava olaylarının güçlenmesine yardımcı olabilecek faktörlerden biri.
YALNIZCA DENİZİN YÜZEYİ DEĞİŞMİYOR
Araştırmada dikkat çeken bir başka nokta da sıcak ve soğuk su arasındaki sınırın değişmesi oldu. Yaz aylarında sıcak su ile soğuk su arasındaki geçiş bölgesinin yüzeye doğru yaklaştığı, kış aylarında ise daha derine indiği belirlendi. Bu değişiklik, Akdeniz’in geçmişteki sıcaklık düzeninin artık aynı şekilde devam etmediğini gösteriyor.
Isınmanın derinlere ilerlemesi yalnızca yağışları ilgilendirmiyor. Denizin farklı katmanlarındaki su dolaşımının yavaşlaması, derinlerdeki oksijen miktarının azalması ve bazı deniz canlılarının yaşam alanlarının değişmesi de olası sonuçlar arasında gösteriliyor. Balıkçılık, su ürünleri yetiştiriciliği ve turizm gibi Akdeniz’e doğrudan bağlı sektörlerin de uzun vadede bu değişimden etkilenebileceği belirtiliyor.
Araştırmacılar bu nedenle Akdeniz’deki değişimi takip ederken artık yalnızca “deniz yüzeyi kaç derece?” sorusuna bakmanın yeterli olmadığını vurguluyor. Denizin altında ne kadar ısı biriktiğinin de izlenmesi, özellikle gelecekte yaşanabilecek şiddetli yağış ve diğer aşırı hava olaylarının daha doğru değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.