Sınır çiti diye diktiler koca ülkenin topraklarını altüst etti

Avustralya’da 18. yüzyılda sınır çiti çekmek ve tekstil boyası elde etmek amacıyla ülkeye getirilen dikenli incir kaktüslerinin kontrolden çıkarak milyonlarca hektar tarım arazisini işgal etmesi ve ardından biyolojik yöntemlerle kontrol altına alınması, ekoloji tarihinin en dikkat çekici süreçlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

EKONOMİK VE TARIMSAL AMAÇLARLA GETİRİLDİ

İlk olarak 1788 yılında Kaptan Arthur Phillip liderliğindeki filo tarafından Brezilya’dan getirilen Opuntia türü kaktüsler, 1840’lı yıllardan itibaren Yeni Güney Galler eyaletindeki Parramatta bölgesinde yaygınlaştırıldı. Çiftçiler bu bitkiyi hayvanları sınırlandırmak için canlı çit olarak kullanırken, kurak dönemlerde yem kaynağı olabileceğini öngördü.

Bunun yanı sıra, kaktüs yaprakları üzerinde yaşayan ve kurutulup ezilerek İngiliz ordusunun kırmızı üniformalarında kullanılan karmin boyasının elde edildiği koşnil (Dactylopius) böceklerinin üretimi de ticari hedefler arasında yer aldı.

KIRSAL ALANLARI İSTİLA ETTİ

İklim koşullarına hızla uyum sağlayan kaktüsler, 1919 yılına gelindiğinde yılda yaklaşık yaklaşık 400 bin hektar alana yayılarak kontrol dışına çıktı. İstilacı tiger pear türü dâhil olmak üzere kaktüs yoğunluğu nedeniyle 40.000 kilometrekarelik tarım arazisi kullanılamaz hale geldi. Queensland ve çevresindeki çok sayıda çiftçi, arazilerini terk etmek zorunda kaldı.

Hükümetin sorunun çözümü için 1901'de koyduğu 5.000 sterlinlik ödül, 1907'de 10.000 sterline çıkarılmasına rağmen fiziki ve kimyasal mücadele yöntemlerinin yetersiz kalması sebebiyle alınamadı.

ÇÖZÜM BİYOLOJİK MÜCADELEDEN GELDİ

1912 yılında başlatılan bilimsel araştırmalar kapsamında 52 farklı tür test edildikten sonra, Güney Amerika menşeli Cactoblastis cactorum adlı güve türünün tırtılları bölgeye salındı. Kaktüsün iç dokusunu yiyerek kurumasına yol açan bu türün etkisiyle, 1932 yılı itibarıyla kaktüs popülasyonu büyük oranda çöktü ve yaklaşık 7 milyon hektar arazi yeniden tarıma kazandırıldı.

Bölge halkı, ekonomik canlılığı geri kazandıran böceğin anısına Queensland eyaletindeki Boonarga kasabasında "Cactoblastis Memorial Hall" adıyla bir toplum merkezi inşa etti, Dalby kasabasına ise kelebeğe adanan bir anıt dikti.

BİYOLOJİK BİR TEHDİT OLUŞTURUYOR

Günümüzde kaktüs varlığı büyük oranda kontrol altında tutulmakla birlikte Avustralya'nın bazı bölgelerinde lokal olarak varlığını sürdürüyor. Öte yandan, Avustralya'daki başarının ardından diğer ülkelere de götürülen Cactoblastis cactorum güvesinin Florida'ya ulaşarak bölgedeki yerli kaktüs türleri üzerinde biyolojik tehdit oluşturduğu bildirildi.