Sivillerin satın alabildiği 12 askeri araç

Bir HMMWV'yi birkaç on bin dolara, İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma bir DUKW'yi yaklaşık 34 bin dolara veya daha sıra dışı bir seçenek olarak bir tankı yüz binlerce dolara satın almak mümkün olabiliyor. Burada önemli bir ayrıntı var: Silah sistemleri devre dışı bırakılıyor ve aracın kullanılmasına ilişkin kurallar ülkeye ve bölgeye göre değişiyor.

İşte askeri geçmişiyle dikkat çeken ve uygun koşullarda sivillerin sahip olabildiği 12 araç.

1. HMMWV: Askeri araçların en ulaşılabilirlerinden biri

Bugün siviller arasında en çok ilgi gören askeri araçlardan biri HMMWV. Halk arasında Humvee olarak bilinen Yüksek Hareket Kabiliyetli Çok Amaçlı Tekerlekli Araç, 1980'lerde AM General tarafından ABD ordusunun ihtiyaçları için geliştirildi.

1990'larda ortaya çıkan sivil Hummer modelleri bu aracın tasarımından esinlense de ordunun kullandığı HMMWV ile aynı araç değildi.

HMMWV'nin en büyük avantajı ise yalnızca görünüşü değil, dayanıklılığı. Araç; personel ve yük taşımaktan farklı askeri görevlerde kullanılmaya kadar çok sayıda ihtiyaca cevap verecek şekilde tasarlandı.

Emekliye ayrılan HMMWV'ler zaman zaman GovPlanet gibi askeri araç açık artırmalarında satışa çıkıyor. Bazı örneklerde fiyatlar birkaç bin dolardan başlarken, aracın kondisyonu, modeli ve özellikleri fiyatı ciddi biçimde değiştirebiliyor.

2. M4 Sherman: Koleksiyoncuların gözdesi tank

İkinci Dünya Savaşı'nın en tanınan tanklarından biri olan M4 Sherman, 1942'de hizmete girdi. 1942-1945 arasında 50 binden fazla Sherman üretildi ve tank savaşın birçok önemli cephesinde kullanıldı.

Sherman yalnızca tek bir modelden oluşmuyordu. Mayın temizleme araçlarından farklı silah sistemlerine sahip varyantlara kadar çok sayıda versiyonu geliştirildi.

Bugün sağlam durumdaki bir Sherman bulmak mümkün olsa da fiyatı bir otomobil ya da klasik araç seviyesinde değil. 1943 model bir Chrysler M4A4 Sherman'ın 2022'de 355 bin dolara listelenmesi, bu araçların koleksiyon değerini gösteren örneklerden biri.

Durumuna göre Sherman tanklarının fiyatı yüz binlerce dolara çıkabiliyor.

3. P-51 Mustang: Milyon dolarlık savaş uçağı

İkinci Dünya Savaşı denildiğinde akla gelen uçaklardan biri P-51 Mustang. 1942'nin başlarında hizmete giren tek motorlu savaş uçağı, Avrupa ve Pasifik cephelerinde görev yaptı ve Kore Savaşı'nda da kullanılmaya devam etti.

Savaş sırasında yaklaşık 15 bin P-51 üretildi. Buna rağmen günümüzde uçuşa elverişli örnekler oldukça değerli.

Bu uçaklardan bazıları özel koleksiyoncuların elinde bulunuyor ve hava gösterilerinde yeniden gökyüzüne çıkıyor. Bir P-51 sahibi olmak için milyon dolarlık bütçe gerekebiliyor. Bazı örnekler yaklaşık 1,6 milyon dolar seviyesinde satışa çıkabiliyor.

Üstelik satın almak tek başına yeterli değil. Uçağın uçuşa elverişli tutulması, bakımının yapılması ve pilotluk ile havacılık kurallarına uyulması gerekiyor.

4. PT Botu: Kendi savaş tekneniz olabilir

Askeri araç deyince akla yalnızca kara araçları gelmiyor. İkinci Dünya Savaşı'nda kullanılan PT Botları da bugün özel koleksiyonlarda bulunabiliyor.

Bu teknelerin en ünlülerinden biri, genç Teğmen John F. Kennedy'nin komuta ettiği PT-109'du.

Yaklaşık 24 metre uzunluğundaki bu tekneler, boyutlarına göre oldukça hızlı ve manevra kabiliyeti yüksek olacak şekilde tasarlanmıştı.

Günümüzde hayatta kalan örnekler nadir olduğu için fiyatları da oldukça yüksek. 1945 yapımı bir Higgins PT Botu yaklaşık 990 bin dolarlık fiyatla satışa çıkmış örneklerden biri.

5. Willys MB: İkinci Dünya Savaşı'nın efsanevi Jeep'i

HMMWV'den çok daha eski ama en az onun kadar ikonik bir askeri araç var: Willys MB.

İkinci Dünya Savaşı sırasında asker ve malzeme taşımak için geliştirilen dört tekerlekten çekişli araçtan 1941-1945 arasında 600 binden fazla üretildi.

Savaşın üzerinden 80 yıldan fazla zaman geçmesine rağmen Willys MB'ler hâlâ koleksiyoncuların ilgisini çekiyor. Restore edilmiş örnekler veya yeniden üretilen parçalarla oluşturulan araçlar bugün de satışa çıkabiliyor.

İyi durumda restore edilmiş bir Willys MB yaklaşık 30 bin dolar seviyesinde bulunabiliyor. Bu da listedeki en ulaşılabilir seçeneklerden biri olmasını sağlıyor.

6. T-72: Sovyet tankı da koleksiyona girebiliyor

Amerikan tanklarıyla sınırlı kalmak istemeyen koleksiyoncular için Sovyet yapımı T-72 de seçenekler arasında.

1973'te hizmete giren T-72'den 25 binden fazla üretildi. Tank, Sovyetler Birliği'nin yanı sıra dünyanın farklı ülkelerinde kullanıldı ve bazı modernize edilmiş versiyonları günümüzde de hizmette.

T-72'yi satın almak, HMMWV bulmak kadar kolay değil. Tankın hâlâ askeri amaçlarla kullanılması ve koleksiyoncular arasındaki yüksek talep, bulunabilirliğini sınırlıyor.

Daha kolay seçenek ise bazı şirketlerin düzenlediği tank deneyimleri. Böylece tankı satın almadan kullanmak mümkün olabiliyor.

7. T-27 Tucano: Askeri eğitim uçağından özel koleksiyona

Embraer T-27 Tucano, dünyanın farklı ülkelerinde eğitim uçağı olarak kullanılan Brezilya yapımı bir uçak.

1980'de tanıtılan turboprop uçak, eğitim görevinin yanı sıra bazı hafif saldırı görevlerinde de kullanıldı.

Eski askeri uçaklara ilgi duyan koleksiyoncular için Tucano'nun en önemli avantajlarından biri, savaş uçaklarına kıyasla daha ulaşılabilir olması.

Fiyat yine de sıradan bir uçaktan çok farklı. Örneğin bazı Tucano örnekleri yüz binlerce dolardan satışa çıkabiliyor; 1990 model bir Shorts Tucano Mk.1'in yaklaşık 790 bin dolarlık fiyatla listelendiği örnekler bulunuyor.

8. GMC DUKW: Hem kamyon hem tekne

Bu listedeki en sıra dışı araçlardan biri GMC DUKW.

Askeri amaçlarla geliştirilen amfibi araç, karada ilerleyebiliyor ve suya girerek yoluna devam edebiliyordu. Bu nedenle askerî lojistikte önemli bir rol üstlendi.

İkinci Dünya Savaşı sırasında 21 binden fazla DUKW üretildi. Savaş sonrasında hayatta kalan araçların bir kısmı turistik amaçlarla kullanılmaya başlandı.

Koleksiyoncular için de oldukça ilgi çekici olan DUKW'lardan biri Mart 2026'da 34 bin dolara satıldı.

Yani tek bir araçla hem klasik kamyon hem de tekne sahibi olmak isteyenler için oldukça sıra dışı bir seçenek.

9. Oshkosh L-ATV: Humvee'nin yeni nesli

HMMWV'nin daha modern bir alternatifi olan Oshkosh L-ATV, ABD ordusunun HMMWV'nin yerini almak üzere geliştirdiği araçlardan biri.

Irak ve Afganistan'daki operasyonlardan elde edilen deneyimler doğrultusunda geliştirilen L-ATV; hareket kabiliyeti, dayanıklılık ve personel koruması ön planda tutularak tasarlandı.

ABD ordusuna maliyeti yaklaşık 450 bin dolar seviyesinde olan araç, halka da satışa çıkabiliyor. Oshkosh'un belirli modeller için yaklaşık 250 bin dolarlık satış fiyatları bulunuyor.

Aracın yeni olması nedeniyle ikinci el askeri araç pazarında bulunması klasik modeller kadar kolay değil.

10. FV432: Kendi zırhlı personel taşıyıcınızı alabilirsiniz

İngiliz yapımı FV432, 1960'larda hizmete giren paletli bir zırhlı personel taşıyıcı.

Araç iki mürettebatın yanı sıra 10 personel taşıyabiliyor ve yaklaşık 15 ton ağırlığında.

Askeri kullanım sırasında çeşitli silah sistemleriyle donatılan FV432'nin sivil versiyonlarında bu silah sistemleri elbette kullanılamıyor.

Buna rağmen aracın kendisi bazı pazarlarda sivillere satılabiliyor. Kullanım ve ithalat kuralları ise ülkeye göre ciddi şekilde değişiyor.

11. F-4 Phantom II: Süpersonik savaş uçağı

Kendi savaş uçağına sahip olmak isteyenler için seçenekler arasında F-4 Phantom II de bulunuyor.

1958-1979 arasında 5.195 adet üretilen F-4, ABD ordusunun en çok üretilen süpersonik avcı uçaklarından biri oldu.

Çift motorlu uçak Mach 1.82'ye kadar çıkabiliyordu ve yıllarca farklı görevlerde kullanıldı.

Bugün uçuşa elverişli F-4 bulmak son derece zor. Özel ellerde kalan örneklerden birinin yaklaşık 950 bin dolara satışa çıktığı biliniyor.

Ancak burada fiyat kadar önemli başka bir konu daha var: Uçağı satın alabilmek ile onu istediğiniz gibi uçurabilmek aynı şey değil. Özellikle süpersonik uçuş ve ses patlaması gibi konular, sivil kullanımda ciddi yasal sınırlamalara tabi.

12. Whiskey sınıfı denizaltı: Listenin en sıra dışı seçeneği

Listenin belki de en şaşırtıcı aracı bir tank veya savaş uçağı değil, denizaltı.

Sovyetler Birliği tarafından Soğuk Savaş döneminde geliştirilen Whiskey sınıfı dizel-elektrikli denizaltılardan 240'tan fazla üretildi.

Bunların büyük bölümü hizmet dışına çıkarılmış olsa da bazı örnekleri korunmuş durumda. Geçmişte Whiskey sınıfı bir denizaltının yaklaşık 550 bin dolara satışa çıktığı biliniyor.

Denizaltı sahibi olmak, satın alma fiyatından çok daha büyük bir mali yük anlamına geliyor. Bakım, restorasyon, taşınma ve denize elverişlilik gibi konular bu tür bir koleksiyonu sıradan bir araç satın almaktan tamamen farklı hale getiriyor.

Tanktan denizaltıya uzanan sıra dışı koleksiyon

Askeri araç koleksiyonculuğu, yalnızca eski bir kamyon veya Jeep satın almaktan çok daha ileri gidebiliyor. İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma bir Willys MB'den milyon dolarlık P-51 Mustang'e, amfibi DUKW'den Soğuk Savaş döneminin denizaltısına kadar çok farklı araçlar özel kişilerin koleksiyonlarına girebiliyor.

Bu araçların satın alınabilir olması, her yerde serbestçe kullanılabilecekleri anlamına gelmiyor. Silah sistemleri, tescil, ithalat, karayolu kullanımı, uçuş ve denizcilik kuralları ülkeye göre değişiyor.