Taliban'dan iyi, Sudan'dan kötüyüz!
174 ülkedeki siyasi risk araştırıldı. Hukuka, demokrasiye ve eşitsizliğe bakıldı. Türkiye en riskli 9’uncu ülke çıktı. Afganistan 8, savaştaki Sudan 10’uncu oldu.
Siyasi ve hukuki gerilimler Türkiye’yi dünyanın en riskli ülkeleri arasına soktu. İspanya merkezli finans grubu BBVA’nın araştırma birimi BBVA Research, 2021-2025 döneminin verilerine dayanarak İç Siyasi Risk Endeksi’ni yayımladı. 174 ülkenin yer aldığı çalışmada Türkiye, 1.39 puanla dünyanın siyasi riski en yüksek 9. ülkesi oldu. Listenin başında Nikaragua bulunurken, onu Myanmar ve Venezuela izledi.
Endeks; seçimsel demokrasi, hukukun üstünlüğü, siyasi kutuplaşma ve gelir eşitsizliği gibi göstergelerden oluşturuldu. Türkiye, siyasi risk sıralamasında anayasal düzenin bulunmadığı ve katı şeriat kurallarıyla yönetilen Taliban kontrolündeki Afganistan’ın hemen altında, iç savaşın yıprattığı Güney Sudan’ın ise hemen üzerinde yer aldı. Listenin en güvenli ülkeleri ise Danimarka, İrlanda ve Norveç oldu. Raporda, yüksek siyasi riskin sermaye çıkışlarını hızlandırdığı, borçlanma maliyetlerini artırdığı ve ekonomik büyümeyi zayıflattığı vurgulandı. Veriler, siyasi risklerin artmasının, hukuk ve demokrasi erozyonunun ekonomi üzerindeki etkilerine dikkat çekti, bu tablo “İktidar şapkayı önüne koyup düşünmeli” yorumuna yol açtı.
KUTUPLAŞMADA ZİRVE
Türkiye’nin en dikkat çekici verisi kutuplaşma alanında ortaya çıktı. Araştırmada 3.36 puan alan Türkiye, tüm ülkeler arasında en yüksek kutuplaşma skoruna sahip oldu. Türkiye’yi 3.35 puanla Myanmar ve 3.14 puanla Nikaragua takip etti. Yemen, Venezuela ve Güney Sudan da listenin üst sıralarında yer aldı.
Türkiye’nin hukukun üstünlüğü puanı ise 0.15 olarak hesaplandı. Bu değer, Somali ile aynı seviyede, Afganistan (0.11) ve Belarus’a (0.10) yakın seyretti. Raporda hukukun üstünlüğündeki zayıflığın ve yüksek kutuplaşmanın siyasi riskleri artıran temel unsurlardan olduğu belirtildi.
GELİR EŞİTSİZLİĞİNDE AFGANİSTAN'DAN KÖTÜYÜZ
Türkiye’nin seçimsel demokrasi puanı 0.29’da kalırken, gelir dağılımındaki eşitsizliği gösteren Gini katsayısı ise 44.48 olarak ölçüldü. Bu oranla Türkiye’nin, iç siyasi riski en yüksek ülkeler listesindeki pek çok ülkeden daha derin bir gelir uçurumuna sahip olduğu görüldü. İlginç bir detay olarak, risk sıralamasında kendisine yakın olan Belarus (23.31) ve Afganistan (27.26) gelir eşitsizliği puanı Türkiye’ninkinden (44.48) çok daha düşük olması dikkat çekti. Türkiye’nin bu skoru, dünyanın en güvenli ülkeleri kabul edilen Danimarka (29.46), Almanya (33.18) veya Norveç (27.10) gibi ülkelerin çok üzerinde yer aldı.