Toprak zikzak şeklinde açılıyor, 54 ülke sular altında kalacak

Afrika'nın derinliklerinde, yer kabuğunun altında sessizce ilerleyen devasa bir güç, kıtayı bilim insanlarının hiç beklemediği bir şekilde yeniden şekillendiriyor. "Afrika Hiper-Tepesi" adı verilen bu dev sıcak madde akışı, kıtayı sadece kenara doğru değil, boylamasına da çekiştiriyor.

Jeofizikçiler, Dünya'nın dış kabuğu olan litosferin bu dev baskıya nasıl yanıt verdiğini ilginç bir örnekle açıklıyor: Silly Putty (Akıllı Macun). 

Hızlı darbe: Eğer litosfere bir çekiçle vurursanız çatlar ve kırılır (depremler).

Yavaş çekme: Ancak onu yavaşça çekerseniz esner ve akar.
Afrika'nın altındaki bu dev sıcak akış, litosferi yavaşça esneterek kıtayı yeni bir okyanus oluşturacak şekilde hazırlıyor.

Onlarca yıldır bilim insanları, Afrika'daki büyük çatlağın sadece iki yana doğru açıldığını sanıyordu. Ancak GPS ölçümleri şaşırtıcı bir gerçeği ortaya çıkardı: Kıta sadece açılmıyor, aynı zamanda fay hattına paralel olarak kuzeye doğru kayıyor.

Virginia Tech ve New Mexico Tech araştırmacıları, gelişmiş 3D simülasyonlarla bu gizemi çözdü. Kıtanın altındaki dev mantodan fışkıran sıcak kayaç akıntısı, bir nehir gibi kuzeye doğru akıyor. Bu akıntı, üzerindeki kıtayı da bir sürükleyerek beklenmedik yönlere doğru büküyor.

Dönen Mikroplakalar: Victoria Plakası

Çatlağın tam ortasında yer alan "Victoria" adlı mikroplaka, bu devasa güçlerin etkisiyle adeta bir dişli gibi dönüyor:

Dönüş hızı: Victoria plakası saat yönünün tersine, her yıl yaklaşık 6,5 milimetre hızla dönüyor.

Bu karmaşık dönüş ve kayma hareketleri, Afrika'nın bölünmesinin basit bir "kopma" değil, derinlerdeki devasa bir "yoğrulma" süreci olduğunu gösteriyor.

Milyonlarca yıl sonra ne olacak? 

Bilim insanlarına göre bu süreç durdurulamaz. Afrika'nın doğusu ana karadan tamamen kopacak ve arada yeni bir deniz oluşacak. Ancak bu bölünme, derinlerdeki devasa sıcak akıntıların etkisiyle, haritalarda gördüğümüzden çok daha "yamuk" ve karmaşık bir şekilde gerçekleşecek.