Trump'ın Grönland anlaşması, mağlubiyet ilanına dönüştü

ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin Grönland'daki askeri varlığını genişletmesine ve yeni üsler açmasına olanak tanıyan anlaşmayı imzaladı.

Ancak Salı günü açıklanan 10 sayfalık metin, adaya ait herhangi bir toprağın ABD'ye devredilmesini açıkça içermiyor.

Ocak ayında Grönland'ı tamamen devralarak ABD toprağı yapma arzusunu dile getiren ve "Başarı için psikolojik olarak gerekli olanın bu olduğunu hissediyorum.

Mülkiyet size sadece bir belge imzalamakla veya bir üsse sahip olmakla elde edemeyeceğiniz şeyler ve unsurlar sağlar" ifadelerini kullanan Trump için bu gelişme önemli bir geri adım olarak değerlendiriliyor.

Danimarka başta olmak üzere yetkililer, Trump'ın "Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri için muazzam" olarak nitelendirdiği anlaşmadan çekilmesinden endişe ettikleri için mülkiyet konusundaki bu farkı vurgulamaktan kaçındı.

MALİYETİ YÜKSEK ANLAŞMA

Anlaşma metninin hazırlanmasında görev alan diplomasi kaynakları, aylardır hassas bir dille yürütülen müzakerelerin ardından belgeyi Trump'a sunmak için doğru anı beklediklerini belirtti.

Avrupalı müttefiklerde endişe yaratan sürecin ardından imzalanan belge, Washington'ın ada üzerindeki haklarını genişletse de uzmanlara göre siyasi maliyeti yüksek bir adım oldu.

Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü araştırmacısı Mikkel Runge Olesen, metni "Nispeten sınırlı değişiklikler için ödenmesi son derece yüksek bir bedel" sözleriyle değerlendirerek, yaşanan gerilimin Danimarka, Grönland ve Avrupa ile ilişkilere kalıcı zarar verdiğini kaydetti.

ABD'nin adadaki askeri hakları 1951 anlaşmasına dayanırken, Başkan Yardımcısı JD Vance'in Mart 2025'te Pituffik Uzay Üssü'ne yaptığı ziyarette Çin ve Rusya'nın bölgedeki hedeflerine dikkat çekerek "Grönland'da kafamızı kara gömmüp görmezden gelemeyiz" demesi endişeleri artırmıştı.

ADA HALKI RAHAT NEFES ALDI

Anlaşma Danimarka ve Grönland'da genel olarak olumlu karşılandı. Danimarka Parlamentosu Üyesi ve Grönland'ın sol eğilimli bağımsızlık yanlısı partisinin üyesi Naaja Nathanielsen, Grönland'ın Danimarka ile birlikte ilk kez uluslararası bağlayıcılığı olan bir anlaşmaya doğrudan taraf olduğunu vurguladı. Nathanielsen, "İlk kez masada gerçekten bir sandalyemiz oldu.

Bu gurur duyduğumuz bir şey" ifadelerini kullanarak bu durumun gelecekteki dış politika özerkliği için bir emsal teşkil edeceğini belirtti.

Öte yandan anlaşmada, Grönland'ın gelecekte bağımsızlığını kazanması durumuna ilişkin özel bir madde de yer aldı.

İlgili maddede, "Grönland'ın bağımsız bir devlet olmak amacıyla kendi kaderini tayin etme hakkını kullanması durumunda, Danimarka Krallığı Hükümeti ve Grönland Hükümeti, bağımsız Grönland devletinin NATO'da kalmayı kabul etmesini birlikte sağlayacaktır" hükmüne yer verildi.