Trump'ın Şi ile görüşmeden 4 önemli karar çıktı

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i çoşkulu bir törenle karşıladı. Uçaklar alçaktan uçarak şov yaptı, ikili Beyaz Saray'ı oda oda gezdi.

Görüşmeden çıkan somut kararlar ise, ABD Başkanı'nın Şi'yi etkileme çabalarının gerisinde kaldı.

İki süper güç arasında ticaret, teknoloji İran savaşı konularındaki büyük görüş ayrılıklarının üstü örtülürken, mevcut ticaret ateşkesi iki ay süreyle uzatıldı ve yapay zeka tehditleri ele alındı.

Zirve sırasında Şi, iki ülke arasında "sadece bir kazananın olduğu, kaybedenin yok olduğu bir gladyatör gösterisi" gibi bir ilişki olmaması gerektiğini ifade etti.

Trump ise perşembe akşamı verilen devlet yemeğinde önceki görüşmelerin esasına girmeyerek nezaket çerçevesinde kaldı.

Şİ'Yİ HEYECANLA KARŞILADI

Pekin yönetiminin eşit muamele talebi doğrultusunda Trump, bir ABD başkanı için nadir görülen bir adımla Şi'yi uçak pistinde bizzat karşıladı.

Askeri uçak geçişleri ve görkemli bir devlet yemeğini içeren ağırlamada Şi, Çin'in ABD'ye iki dev panda hediye edeceğini açıkladı.

Zirve sırasında Trump, Joe Biden yerine otomatik imza cihazının yer aldığı başkanlık portrelerinin önünde durarak eski rakibiyle alay etti ve Beyaz Saray'ın Güney Bahçesi'ndeki yeni helikopter pistini sergiledi.

Şi için "O iyi graniti sever" diyen Trump, gazetecilerin İran ve yapay zeka ile ilgili sorularını geçiştirdi. Trump için tek hayal kırıklığı ise balo salonunun zamanında hazır olmamasıydı.

Cuma günü de devam edecek olan resmi ziyaret, Trump’ın Çin liderine arkadaşlığını gösterme ve Beyaz Saray’daki yenileme çalışmalarını sergileme çabasına sahne oldu.

TAYVAN HAKKINDA 'GİZLİ ANLAŞMA'

Görüşmede iki ülke arasındaki hassas konulara değinildi, ancak asla net bir açıklama yapılmaması dikkat çekti.

Şi, Tayvan'ın Çin'in kendi toprağı olduğunu vurguladı. Özerk ada ülkesi konusunda ABD'nin bağımsızlığa karşı çıkması gerektiğini yineledi.

Şi, detay vermeden konular üzerinde ortak bir anlayışa vardıklarını belirtti. Basına kapalı toplantıda Şi, resmi Şinhua haber ajansına göre ABD'ye "Tayvan'ın bağımsızlığına karşı çıkma konusunda doğru tutuma bağlı kalınması" çağrısında bulundu ve açılış konuşmasında iki ülkenin savaşa sürüklenmesini ifade eden "Thukidides tuzağından" kaçınması gerektiğini vurguladı.

Demokratları komünist olarak nitelendirdiği ve basını Beyaz Saray'a almamaya çalıştığı ara seçimlere altı hafta kala gerçekleşen ziyarette Trump'ın Komunist lider Şi ile dostluğu dikkat çekti.

YAPAY ZEKADA HEMFİKİRLER

ABD yetkililerinin Çin'in askeri hazırlık yaptığı yönündeki uyarılarına rağmen Washington, silah satışlarıyla adayı destekleyen ancak doğrudan savunma taahhüdü vermeyen "stratejik belirsizlik" politikasını sürdürüyor.

Mayıs ayında Tayvan'a asker gönderip göndermeyeceği sorulduğunda "söylemek istemediğini" belirten Trump, kongre üyelerinin baskısına rağmen Tayvan için 14 milyar dolarlık silah paketini henüz onaylamadı.

Diğer yandan yapay zekanın kontrolden çıkma endişelerine değinen Şi, "Yapay zekayı iyilik için geliştirme ve yönetme, yapay zekanın gelişiminin her zaman insan kontrolü altında kalmasını sağlama ve insanların refahına hizmet etmesini temin etme konusunda hem kabiliyete hem de sorumluluğa sahibiz" dedi.

Trump ise iki ülkenin üstünlük mücadelesi içinde olduğu mevcut durumu korumak istediğini dile getirdi.

TİCARET SAVAŞI ÇIKACAK MI?

Zirve öncesinde Hazine Bakanı Scott Bessent'in gündeme getirdiği yapay zeka bildirim sistemi (kırmızı hat) fikrinin liderler arasında konuşulup konuşulmadığı belirsizliğini korurken, yemeğe katılan yapay zeka devlerinin arasında risklere karşı en sesli uyarıları yapan Anthropic CEO'su Dario Amodei yer almadı.

Süregelen ticaret gerilimine rağmen perşembe günkü temaslardan sınırlı bir sonuç çıktı. Bessent, gelecekteki alımları bir "ticaret kuruluna" bağladıklarını bildirdi.

İki taraf, geniş kapsamlı bir anlaşmaya zaman tanımak amacıyla mevcut ticaret ateşkesini süresi 10 Ocak'a uzatacak şekilde iki ay daha uzatma kararı aldı.

Pekin tarafı ise iki yıllık bir uzatma talep etmişti. Hazine Bakanı Bessent, Çin'in 25 milyon ton ABD soya fasulyesi satın alma sözüne oldukça bağlı kaldığını ancak yaklaşık 17 milyar dolarlık diğer tarım taahhütlerinde programın biraz gerisinde olduğunu aktardı.