Trump korkusu Avrupalıları uyandırdı: Bağımsızlığın bedeli dudak uçuklattı
Soğuk Savaş boyunca Avrupa'nın planı basitti: 'Amerika bizi korur.' Ancak Trump'ın politikaları ve Ukrayna savaşı bu rahatlığı sona erdirdi. Analistler, Avrupa'nın ABD şemsiyesinden çıkıp tam bağımsız bir savunma kurmasının maliyetini hesapladı. Alman devi Rheinmetall mühimmat üretiminde ABD'yi geçse de, kıtanın hala çok eksiği var. İşte o devasa dönüşümün bilançosu...
Yıllarca süren "ABD üretir, Avrupa güvende kalır" mantığı, değişen jeopolitik dengelerle birlikte tarihe karışıyor. Trump yönetiminin politikaları ve Rusya tehdidi, Avrupa'yı kendi başının çaresine bakmaya zorluyor. Ancak Pentagon'un sağladığı askeri şemsiyeyi (personel ve kritik ekipman) yerli imkanlarla değiştirmenin faturası oldukça ağır: Yaklaşık 1 Trilyon Dolar.
TEK BİR ŞİRKET ABD'YE MEYDAN OKUYOR
Avrupa savunma sanayisi, Ukrayna savaşının etkisiyle Soğuk Savaş'tan bu yana en büyük üretim ivmesini yakaladı. En çarpıcı gelişme ise mühimmat üretiminde yaşanıyor.
Alman devi Rheinmetall gibi şirketler, tek başına tüm ABD savunma sanayisinin toplamından daha fazla 155 mm topçu mermisi üretebilecek kapasiteye ulaştı.
GÜÇLÜ VE ZAYIF YÖNLER
Avrupa geçen yıl savunmaya 560 milyar dolar harcadı; bu rakam on yıl öncesinin iki katı. Ancak kıtanın savunma karnesinde notlar eşit değil:
Lider Oldukları Alanlar: Tank (Leopard), gemi, denizaltı ve topçu mühimmatı üretiminde Avrupa artık dünya lideri ve ihracat şampiyonu.
Sınıfta Kaldıkları Alanlar: Kıtanın kendine ait "Hayalet Savaş Uçağı" (Stealth) yok. Uydu istihbaratı, füze savunması ve askeri bulut bilişimde hala ABD'ye (F-35 ve Patriot sistemlerine) göbekten bağlılar.
EN BÜYÜK ENGEL: "HER KAFADAN BİR SES ÇIKMASI"
Teknolojik eksiklikten daha büyük bir sorun var: Siyasi parçalanmışlık. Her Avrupa ülkesi ortak hareket etmek yerine kendi tankını, kendi uçağını üretmek istiyor. Bu durum yatırımları bölüyor ve maliyetleri artırıyor. Örneğin Polonya, Avrupa içindeki bürokrasiyi beklemek yerine tanklarını Güney Kore'den almayı tercih ediyor.
UZMAN GÖRÜŞÜ: "ANİ KOPUŞ DEĞİL, YAVAŞ GEÇİŞ"
Analistlere göre Avrupa'nın tam bağımsızlığı mümkün ama bu hemen gerçekleşmeyecek. Uzun menzilli füzeler ve uydu projeleri devam etse de, bu trilyon dolarlık dönüşüm yıllar sürecek. Bu yüzden süreç, Washington'dan ani bir kopuş şeklinde değil; ABD desteğinin kademeli olarak azaldığı, hibrit ve karmaşık bir geçiş süreci olarak ilerleyecek.