Tünel inşaatı sırasında ortaya çıkınca apar topar incelemeye başladılar

İsveç’in Varberg kentinde devam eden tünel inşaatı sırasında yerin metrelerce altında Orta Çağ’dan kalma bir liman tabanı ve altı gemi enkazı tespit edildi.

İsveç Ulaştırma İdaresi tarafından yürütülen Varberg Tüneli projesi kapsamında yapılan kazı çalışmaları, kentin tarihine ışık tutan büyük bir arkeolojik keşfe dönüştü. İş makinelerinin tortu tabakasını kazmasıyla ortaya çıkan ahşap gemi parçaları üzerine durdurulan çalışmalar, geniş kapsamlı bir acil kurtarma kazısına evrildi.

3 GEMİ AYRINTILARIYLA ANLATILDI

Arkeologerna danışmanlık firması ile Bohusläns Müzesi uzmanlarından oluşan heyetin 15 Mayıs 2025 tarihinde yayımladığı rapora göre, incelenen ilk üç gemi (Enkaz 2, 5 ve 6) önemli yapısal veriler sundu:

Enkaz 2: 1530’larda inşa edilmiş, meşe ağacından klinker (bindirmeli) yapılı bir yelkenli. Geminin en dikkat çekici özelliği, üzerinde bulunan ve bir kasıtlı yangına işaret eden yanık izleri ile nadir görülen "berghult" (güçlendirici ray) kirişi.

Enkaz 6: Hollanda gemi yapım ekolünün izlerini taşıyan, karvel (uç uca ekleme) tekniğiyle inşa edilmiş bir gemi. Bu enkaz, omurgası korunmuş tek vessel olma özelliğini taşıyor.

Enkaz 5: 1600'lere tarihlenen, yerel meşe odunundan yapılmış klinker tipi bir tekne. Yapının büyük bir kısmının yok olması nedeniyle kurtarma çalışması saatler içinde tamamlandı.

TEKNE BATMADAN ÖNCE ATEŞE VERİLMİŞ

Bulgular, Enkaz 2’nin inşasında kullanılan meşelerin Halland veya Batı İsveç ormanlarından geldiğini kanıtladı. Uzmanlar, geminin Orta Çağ kentleri olan Varberg ve Yeni Varberg arasında mal taşıyan yerel bir lojistik aracı olduğunu değerlendiriyor. Gemideki belirgin yanık izleri ise teknenin batmadan hemen önce ateşe verildiğini gösteriyor.

Kazı alanında bulunan ve 1300’lü yıllara tarihlenen iki adet Orta Çağ kogası (Enkaz 3 ve 4) üzerindeki çalışmalar ise devam ediyor. Proje lideri Elisabet Schager, bu iki enkazın raporlama sürecinin hızlandırıldığını ve bulguların denizcilik tarihi açısından "önemli" sonuçlar doğurmasının beklendiğini açıkladı.