Türk yatırımcı bin dolarlık şirketini 1,5 milyar dolara sattı: Tüm çalışanları milyoner oldu
Teknoloji dünyası bugün milyar dolarlık devasa girişimleri ve Silikon Vadisi'nin parlayan yıldızlarını konuşurken; perde arkasında kalmış, film senaryolarını aratmayacak bir başarı hikayesi yatıyor. Türkiye'nin ekonomik ve siyasi krizlerle boğuştuğu 1960'lı yıllarda, ceplerinde büyük hayaller ama sadece 50 dolar nakitle yurt dışının yolunu tutan bir Türk genci, Amerika'da adeta imkansızı başardı.
Türkiye’de adı neredeyse hiç duyulmamış bir isim olan Dr. Kenan Eyüp Şahin. 1960’ların döviz darboğazındaki Türkiye'sinden cebinde sadece 50 dolarla ABD'ye giti. Şahin, kurduğu yazılım şirketini dünya devine 1,5 milyar dolara satarak Silikon Vadisi’nde bir devrim yaptı. İşte Bill Clinton’ın TBMM kürsüsünden Türk siyasetçilerine tanıttığı, kendi ülkesinde ise vatandaşlıktan çıkarılan o gizli dâhinin ilham veren hikayesi.
CEBİNDE 50 DOLARLA ABD'YE GİTTİ
Kenan Şahin, 1941 yılında Aydın’da, İstiklal Madalyası sahibi ve Demokrat Parti milletvekili olan Eyüp Şahin’in oğlu olarak dünyaya geldi. Başarılı bir öğrencilik hayatının ardından Robert Akademisi’ni bitiren Şahin, eğitimine Amerika’da devam etmek istedi. Ancak 1960’lı yılların Türkiye’sinde yurt dışına çıkmak için gerekli dövizi bulmak neredeyse imkansızdı. Bankalardan eli boş dönen genç Kenan, büyük bir risk alarak cebinde sadece 50 dolarla ABD macerasına atıldı.
ASKERE GİTMEYİNCE VATANDAŞLIĞINI KAYBETTİ
Bu hırs ve azim, onu iki yıl içinde dünyanın en prestijli okullarından Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’ne (MIT) tam burslu olarak taşıdı. Yüksek lisans ve doktorasını burada tamamlayan Şahin, 1969’da Türkiye’ye dönüp Robert Kolej’de öğretim üyeliği yaptı. Ancak okulun Boğaziçi Üniversitesi’ne dönüştüğü süreçte görevinden ayrılıp ABD'ye geri döndü. 12 Mart 1971 muhtırasının ardından kendisine gönderilen askerlik celbi sonrası Türkiye’ye dönmeyince Türk vatandaşlığından çıkarıldı.
BİN DOLARLA BAŞLADI, BİN ÇALIŞANA ÇIKTI
1980’li yıllarda teknoloji dünyasındaki hareketliliği gören Şahin, cebindeki 1000 dolar sermaye ile tek bir çalışanı olan "Kenan Systems" şirketini kurdu. 90’lı yıllarda cep telefonu ve internet kullanımının patlamasıyla, telekomünikasyon operatörlerinin milyonlarca abonenin veri trafiğini ve faturalandırmasını yönetecek yazılımlara ihtiyacı doğdu.
Henüz "büyük veri" (big data) kavramı dünyada popüler değilken bu algoritmaları geliştiren Kenan Şahin, geliştirdiği devrimsel faturalandırma platformuyla British Telekom, Deutsche Telekom ve France Telekom gibi dünya devlerinin omurgası haline geldi. Hiçbir risk sermayesi (venture capital) fonu almadan, tamamen organik ve borçsuz büyüyen şirket, 90'ların sonunda 1000 çalışanı olan bir yazılım devine dönüştü.
YANINDA ÇALIŞANLAR MİLYONERE DÖNÜŞTÜ
1999 yılına gelindiğinde Kenan Şahin, küresel teknoloji devi Lucent Technologies ile masaya oturdu. Şirket, tam 1 milyar 480 milyon dolara satıldı. Bu rakam, o döneme kadar bir Türk girişimcinin imza attığı en büyük teknoloji şirketi satışı olarak tarihe geçti. Şahin, şirkette kurduğu insan odaklı kültür ve hisse ortaklığı modeli sayesinde, imza atıldığı gün yanında çalışan onlarca personeli de birer milyonere dönüştürdü.
OKULUNU UNUTMADI DEV BİR SERVET BAĞIŞLADI
Bu tarihi satışın hemen ardından Şahin, kendisini yetiştiren kurum olan MIT’ye tek seferde 100 milyon dolar bağışlayarak üniversite tarihinin o güne kadarki en büyük bireysel bağışına imza attı. Bağış gecesinde yaptığı konuşmada mütevazılığıyla dikkat çeken Şahin, şu sözlerle salonu ayağa kaldırdı:
"Bana milyarder olmanın nasıl bir duygu olduğunu soruyorlar. Bilmiyorum. Çünkü ben bu paranın sahibi değil, sadece bir emanetçisiyim."
BİLL CLİNTON TÜRKİYE'YE GELİNCE MECLİS'TE ONU ANDI
Türkiye o yıllarda kısır siyasi çekişmeler ve ekonomik krizlerle boğuştuğu için bu muazzam başarı iç sayfalarda küçük bir haber olarak kaldı. Türkiye'nin Kenan Şahin adını duyması ise dönemin ABD Başkanı Bill Clinton sayesinde oldu. 1999 yılında Türkiye’yi ziyaret eden Clinton, TBMM kürsüsünde yaptığı konuşmada Kenan Şahin’in başarılarından övgüyle bahsetti; böylece Türk siyasiler bu dâhinin varlığını ilk kez bir ABD başkanından öğrenmiş oldu.
MİLYARDER AMA NE ŞOFÖRÜ VAR NE DE HİZMETÇİSİ
Yeryüzünün en zengin insanlarından biri olmasına rağmen Kenan Şahin, sıra dışı ve mütevazı yaşam tarzıyla biliniyor. Kendisini "paracı olmayan biri" olarak tanımlayan Şahin, paranın insanı değiştirmesinden korktuğu için şirketinin başına dışarıdan profesyonel yöneticiler getirip kendisini maaşa bağlatmıştı. Evinde hizmetçisi, aşçısı veya özel şoförü bulunmayan ünlü girişimci, bavullarını kendisi taşıyor, alışverişini kendisi yapıyor ve en büyük lüksünün sadece yürümek ve seyahat etmek olduğunu belirtiyor.
2015 yılında Boğaziçi Üniversitesi tarafından kendisine fahri doktora unvanı verilen 85 yaşındaki Dr. Kenan Şahin, bugün halen enerji, batarya teknolojileri ve malzeme bilimi üzerine çalışıyor.