Türkiye akaryakıt zammında zirvede
Son 3 ayda Türkiye, 175 ülke arasında motorin zamlarında dünya 8’incisi, benzin zamlarında da dünya 11’incisi oldu. Eşel mobil sistemi, küresel fiyat artışlarını karşılamada yetersiz kaldı.
ABD-İran savaşı nedeniyle dünyada enerji fiyatları artarken Türkiye akaryakıt zamlarında da dünyada zirveye oynuyor. Türkiye son 3 aylık dönemde motorin zamlarında dünya 8’incisi, benzin zamlarında da dünya 11’incisi oldu. 175 ülkenin enerji fiyatını derleyen GlobalPetrolPrices’ın verileri, eşel mobil sistemin tek başına küresel fiyat artışlarını karşılamada yetersiz kaldığını ortaya koydu. Mayıs ayının ortasında 67.46 liradan satılan motorinin litre fiyatı bugün 82.65 liraya ulaştı. TL bazında yüzde 22, dolar bazında da yüzde 18’lük zamla ülkemizdeki motorinin litre fiyatı, küresel ortalamayı geride bıraktı.
AFGANİSTAN RAKİBİMİZ
Son 3 aylık dönemde motorinin en çok zamlandığı ülkeler sırasıyla yüzde 78’le Küba, yüzde 32.7’yle Ruanda, yüzde 29.9’la Uganda, yüzde 24.2’yle Yeşil Burun Adaları, yüzde 22’yle Guatemela, yüzde 19.6’yla Özbekistan, yüzde 19’la Afganistan ve yüzde 18.3’lük artışla Türkiye oldu. İlk 10 sırayı Bahamas ve Aruba tamamlarken Türkiye hariç, listenin zirvesini küçük ve az gelişmiş ülkelerin domine etmesi dikkat çekti. Dünya genelinde 1.51 dolardan satılan motorinin litresinin Türkiye’deki satış fiyatı 1.71 dolara ulaştı.
Bununla birlikte yıl sonunda motorinin litresinin 100 lirayı aşabileceği hesaplanıyor. Şu anda motorinde Özel Tüketim Vergisi’nin (ÖTV) sıfır olduğuna, eylülden itibaren ise her ay 3 lira kademeli olarak artacağına işaret eden Ekonomist İnan Mutlu, “Aralık ayında 12 liraya yükselecek. ÖTV’nin KDV’si de eklenince pompaya yansıyan fiyat 14.4lira olacak” dedi.
Fiyat artışı yüzde 10’u aştı
Son 3 aylık dönemde benzinin litre fiyatı ise 64.93 liradan 71.54 liraya yükseldi. Yüzde 10’u aşan artışla benzin zamlarında da dünya 11’ncisi olduk. Dünya genelinde 1.41 dolardan satılan benzinin litresi için ülkemizde 1.48 dolar ödemek gerekiyor. Şubat sonundan bu yana ise benzin yüzde 22.7 oranında zamlandı. Brent petrolün varil fiyatı, haftalık bazda yüzde 6’ya yakın bir artış göstererek 95 dolar seviyelerini test etti.
‘Eşel mobil sistemi tekrar devam etmeli’
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, “ÖTV’nin bu ay muaf tutulması akaryakıtta, mazotta gerçekten de olumluydu. Bilindiği üzere belirli bir süre uygulanan ancak uygulamadan kaldırılan Eşel mobil sistemi tekrar devam etmeli. Eşel mobil sistemi en azından hakkaniyetli bir şekilde bunu sübvanse eden bir durum arz ediyor” dedi. Akaryakıt fiyatlarındaki vergi yükünün önümüzdeki aylarda daha belirgin hale gelebileceğini söyleyen Palandöken, dikkat çeken bir maliyet tablosu paylaştı. Palandöken, artışın eylül ayında 3 lira, ekim ayında 6 lira, kasım ayında 9 lira ve aralık ayında 12 liraya kadar ulaşabileceğini dile getirdi. Palandöken, ayrıca taksimetre muayene ücretlerinde belirlenen fiyatların üzerindeki bedellerin kaldırılması, araç tamir ve bakımında KDV’nin düşürülmesi gerektiğini belirtti.