Türkiye'de gizli görüşme: Suriye ve Hizbullah masaya oturdu

Suriye hükümetinden temsilciler ile Lübnanlı Hizbullah örgütü yetkilileri, aralarındaki gerilimi düşürmek amacıyla Türkiye'de ilk kez bilinen yüz yüze görüşmelerini gerçekleştirdi.

Konuya ilişkin bilgi sahibi ikisi Suriyeli yetkili, biri ABD'li yetkili ve biri Hizbullah'a yakın üst düzey Lübnanlı güvenlik kaynağı olmak üzere altı kaynağın Reuters'a verdiği bilgilere göre; iki tarafın yetkilileri, Türk güvenlik ve istihbarat birimlerinin daveti üzerine geçen ay en az bir kez gizlice bir araya geldi.

2024'ün sonlarında Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından tırmanan gerilimi yatıştırmayı hedefleyen toplantıya Suriye dışişleri ve istihbarat yetkilileri ile Hizbullah temsilcileri katıldı.

MASADA NELER KONUŞULDU?

Görüşmede taraflar arasındaki anlaşmazlık konularının çözümüne odaklanıldığı ve temasların olumlu geçtiği belirtildi.

Suriyeli bir yetkili, iki tarafın birbirine karşı düşmanlık beslemediği hususunda uzlaştığını ve Suriye'nin Hizbullah'ı silahsızlandırmak adına Lübnan'a askeri müdahalede bulunmayacağı güvencesini verdiğini aktardı.

Buna karşılık Şam yönetimi, Hizbullah'tan sınır ötesi kaçakçılık girişimlerini engellemeye yardımcı olmasını ve özellikle Suriye'nin güneyindeki uyuyan hücrelerini tasfiye etmesini talep etti.

Hizbullah temsilcilerinin kaçakçılık ve hücrelerin lağvedilmesi talebine doğrudan bir yanıt vermediği, ancak Suriye'nin içişlerine karışmama taahhüdünde bulunduğu kaydedildi.

Diğer yandan Suriye yönetimi Salı günü yaptığı açıklamada, ülkenin güneyinde roket fırlatma hazırlığında olan bir Hizbullah hücresinin yakalandığını bildirdi.

Hizbullah ise Çarşamba günü iddiaları yalanlayarak "Suriye topraklarında hiçbir şekilde varlığı olmadığını ve orada herhangi bir güvenlik veya askeri faaliyete karışmadığını" duyurdu.

Toplantının ayrıntılarına hakim Lübnanlı bir kaynak, tarafların "güvenlik konularında çok fazla ilerleme kaydettiğini" ve Hizbullah'ın Lübnan içinde Suriye'den gelebilecek olası bir hamleye karşı "kanadını korumak istediğini" ifade etti.

Görüşmeler neticesinde henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığı ve resmi bir duyuru yapılmasının planlanmadığı vurgulandı.

TÜRKİYE ARABULUCU OLDU

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el Şara'nın kilit müttefiki konumundaki Türkiye'nin liderliğinde bölgede istikrarı sağlama ve Suriye'nin yeniden inşasında doğrudan rol alma hedefiyle bu toplantıya önayak olduğu belirtildi.

İki taraf arasındaki temasların Türkiye kanalıyla yaklaşık iki ay önce başladığı bildirildi. Daha önce Temmuz ayında Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan el Şeybani Hizbullah ile görüşmeye açık olduklarını beyan etmiş, bir ay sonra ise Hizbullah lideri Naim Kasım televizyonda yayınlanan konuşmasında Suriye yönetimiyle bir araya gelmeye itirazları olmadığını açıklamıştı.

Görüşmelerde Hizbullah'ın ana destekçisi konumundaki İran yer almadı. Lübnanlı güvenlik kaynağı, Hizbullah'ın toplantıya Tahran'ın bilgisi dahilinde katıldığını ancak İran'ın masada doğrudan bulunmamasından ve Cumhurbaşkanı Şara'nın şimdilik İran ile doğrudan temas kurmayı reddetmesinden rahatsızlık duyduğunu belirtti.

Nihai bir anlaşmaya ulaşılamamasının ve görüşmenin kamuoyuna açıklanmamasının temel sebebinin bu durum olduğu öne sürüldü. Konuyla ilgili Suriye, Türkiye ve ABD makamları ile Hizbullah ve İran'ın Cenevre Daimi Temsilciliği Reuters'ın sorularını yanıtlamadı.