Türkiye’de manuel vites tarih oluyor

Türkiye otomobil pazarı son yıllarda teknolojik bir değişim sürecinden geçiyor. Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte vites seçenekleri azalırken, manuel vitesli araçların pazardaki varlığı zayıflıyor. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verileri ile küresel araştırma sonuçları, manuel vitesin otomobil dünyasında günden güne azaldığını gösteriyor.

2026 yılı verilerine göre Türkiye'de satışa sunulan 282 farklı otomobil modelinin yalnızca 11'i manuel vites seçeneğine sahip. Bu durum, toplam model havuzunda manuel vitesin payının yüzde 3,9’a kadar düştüğünü gösteriyor. Beş yıl önce yüzde 20 civarında olan bu oranın günümüzdeki seyri, manuel teknolojinin yakın gelecekte daha sınırlı ve özel bir kullanım alanına yönelme ihtimalini düşündürüyor.

BEŞ YILDA YAŞANAN ERİME

2020 yılında Türkiye'de satışta olan 263 otomobil modelinden 45’i manuel şanzıman opsiyonu sunuyordu; bu da pazar payının yüzde 17,1 olduğu anlamına geliyordu. Aradan geçen süreçte manuel model sayısı 45’ten 11’e gerilerken, pazar payı yaklaşık 13 puanlık bir kayıp yaşadı. Söz konusu değişim, Türkiye otomotiv piyasasında dönüşümün ne denli hızlı gerçekleştiğini somut bir şekilde ortaya koyuyor.

HER 100 ARAÇTAN SADECE 3'Ü MANUEL

Bu yılın ilk çeyreğine ilişkin satış rakamları, kullanıcı tercihlerindeki netliği ortaya koyuyor. Toplam 204 bin 931 adetlik otomobil satışının yüzde 97,3’üne denk gelen kısmı otomatik vitesli araçlardan oluşurken, düz vitesli araçlar 5 bin 757 adetle yalnızca yüzde 2,7’lik bir pay alabildi. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 5,4 olan manuel vites payı, sadece bir yıl içinde yarı yarıya azaldı. Uzmanlar, bu durumun sadece seçenek azlığından değil, tüketici talebinin de ciddi oranda düşmesinden kaynaklandığını belirtiyor.

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR SÜRECİ HIZLANDIRDI

Sektördeki en büyük değişim faktörlerinden biri elektrikli araçlar oldu. Tam elektrikli otomobillerde manuel şanzıman sistemlerine yer verilmezken, hibrit modellerde de bu teknoloji neredeyse tamamen terk edilmiş durumda. SUV ve elektrikli araç satışlarındaki artış, manuel vitesin teknolojik açıdan öneminin giderek azalmasına neden oluyor.

ODMD verilerine göre manuel vites, artık hiçbir segmentte baskın durumda değil:

A, D ve E Segmentleri: Otomatik vites oranı yüzde 100.

F Segmenti: Otomatik oranı yüzde 99,7 (Manuel payı %0,3).

B Segmenti: Otomatik oranı yüzde 97,5 (Manuel payı %2,5).

C Segmenti: Otomatik oranı yüzde 96,4 (Manuel payı %3,6).

Türkiye’nin en çok tercih edilen sınıfı olan C segmentinde dahi manuel vitesin payının yüzde 4'ün altında kalması, dönüşümün derinliğini gösteriyor.

Manuel vitesteki düşüş küresel bir trendin parçası olsa da Türkiye’deki veriler Avrupa ortalamalarından daha net bir seyir izliyor. İngiltere’de manuel model sayısı bir yılda 82’den 67’ye düşerken, pazar payı yüzde 25 seviyelerine geriledi. Türkiye’de ise bu oran yüzde 3’ün altına inerek çok daha dramatik bir tablo oluşturdu.

KULLANICILARIN TERCİHİ DEĞİŞİYOR

Uzmanlara göre, tüketicilerin manuel vitese olan mesafeli duruşunda ekonomik ve teknik avantajların değişmesi önemli rol oynuyor. Geçmişte daha ucuz ve tasarruflu olarak bilinen manuel araçlar, günümüzde bu avantajlarını kaybetti.

Haberde yer alan verilere göre, Türkiye'de en uygun fiyatlı modellerde dahi manuel ile otomatik arasındaki fiyat farkı 250 bin lira seviyelerine kadar inmiş durumda. Modern otomatik şanzımanların yakıt verimliliğinde manueli yakalaması ve hatta geçmesi, sürücülerin düz vites tercih etme gerekçelerini ortadan kaldırıyor.