Türkiye'nin birçok bölgesinde yetişiyor: Kırmızı meyvelerine aldanmayın görür görmez uzaklaşın
Doğada yürüyüş yapan bir kişi, halk arasında “yılan yastığı”, “yılan bıçağı”, “tirşik otu” ve “gavur pancarı” gibi isimlerle bilinen zehirli bitkiyi görünce uyarıda bulundu. Arum cinsine ait bitkinin özellikle çiğ halde tüketilmemesi ve çıplak elle uzun süre temas edilmemesi gerekiyor.
Parlak yaprakları ve kırmızı-turuncu meyveleriyle dikkat çeken bitki, kalsiyum oksalat kristalleri ile tahriş edici bileşikler içeriyor. Bazı Anadolu bölgelerinde geleneksel yöntemlerle tüketilmesine rağmen yanlış hazırlanması zehirlenme riski taşıyor.
YILAN YASTIĞI NASIL ANLAŞILIR?
Bitki genellikle ok veya kalp biçimindeki parlak yapraklarıyla tanınıyor. Özellikle meyve döneminde ortaya çıkan parlak kırmızı veya turuncu tanelerden oluşan salkımları dikkat çekiyor. Gösterişli meyveleri nedeniyle özellikle çocukların bitkiye temas etmemesi önem taşıyor.
BU BİTKİ NEDEN ZEHİRLİ?
Yılan yastığı çiğ ve taze halde kalsiyum oksalat kristalleri ile tahriş edici bileşikler içeriyor. Bu nedenle bitkinin çiğ olarak yenmemesi gerekiyor. Çıplak elle uzun süre temas edilmesi de tahrişe neden olabileceği için bitkiyle doğrudan temastan kaçınılması öneriliyor.
BAZI BÖLGELERDE YEMEĞİ YAPILIYOR
Bitki, özellikle Kahramanmaraş, Hatay, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'nun bazı bölgelerinde “tirşik” adıyla geleneksel olarak kullanılıyor. Tirşik çorbası veya yemeği hazırlanırken bitki doğrudan tüketilmiyor; bekletme, ekşitme ve uzun süre pişirme gibi geleneksel işlemler uygulanıyor.
YANLIŞ HAZIRLANIRSA NE OLUYOR?
Bitkinin çiğ veya uygun şekilde işlenmeden tüketilmesi zehirlenmelere yol açabiliyor. Bu nedenle doğada bulunan Arum türlerinin yenilebilir olduğu düşünülerek bilinçsiz şekilde toplanması ve tüketilmesi risk taşıyor.
HATAY'DA ENDEMİK TÜRÜ BULUNUYOR
Hatay'ın Samandağ ilçesinde bulunan ve “Milleyha tirşiği” olarak adlandırılan endemik bir tür de bilim literatürüne kazandırıldı. Bölgede yetişen bu tür, Arum cinsi içerisinde yer alan bitkiler arasında bulunuyor.