Türkiye, Rus dizelini geride bırakıyor: Artık yakıtı bu ülkeden alıyoruz
Türkiye, Ukrayna saldırıları nedeniyle Rusya’dan sağlanan petrol tedarikinde yaşanan aksamalar ve ABD’nin telkinleri doğrultusunda ham petrol ile işlenmiş ürün ithalatında ABD ve Hindistan’a yöneldi. Haziran ayında ABD, Türkiye’nin en büyük ham petrol tedarikçisi konumuna yükseldi.
Güncel gümrük verilerine göre Türkiye, Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik artan saldırıları nedeniyle Rusya'dan tedarik edilen ham petrol ve işlenmiş petrol ürünlerindeki aksamalar üzerine yönünü ABD'ye çevirdi.
ABD, haziran ayında yaklaşık 570 bin tonluk sevkiyatla, Rusya'nın 425 bin tonluk ihracatını geride bırakarak Türkiye'nin ana ham petrol tedarikçisi oldu.
Veriler, Ankara'nın Rusya-Ukrayna savaşının ardından en çok Rus petrolü alan ülkelerden biri haline gelmesinin ardından Rus ham petrolüne olan bağımlılığını azaltmaya başladığını gösteriyor.
Türkiye'nin Rusya'dan yaptığı ham petrol ithalatındaki düşüş, ABD ve Hindistan'dan satın alınan dizel miktarındaki artışla da destekleniyor.
Enerji analiz şirketi Kpler'in verilerine göre Türkiye, ağustos ayından bu yana Hindistan'dan günde 120 bin varilden fazla, ABD'den ise günde 90 bin varil dizel ithal etti.
Şirketin verileri tutmaya başladığı 2017 yılından bu yana söz konusu hacimlerin en yüksek seviyeye ulaştığı kaydedildi.
DEĞİŞİMİN 3 SEBEBİ
Türkiye'nin enerji ithalatındaki bu değişimin üç temel nedeni bulunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Ankara'ya ABD enerjisi alımını artırması yönünde yaptığı baskıların yanı sıra, Ukrayna'nın insansız hava araçları ve füzelerle düzenlediği saldırılar Rus enerji sektörünü ciddi şekilde sarsmış durumda.
Saldırılar Rusya iç pazarında benzin ve işlenmiş petrol ürünleri kuyruklarına yol açarken, Moskova yönetimi temmuz ayında dizel ihracatını yasaklamak zorunda kaldı.
Kyiv yönetimi, Rusya'nın Sibirya'daki en büyük rafinerisinin yanı sıra Novgorod ve Tataristan'daki rafinerileri de hedef aldı.
Öte yandan, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşı da Irak, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden Türk rafinerilerine yapılan tedariki aksattı.
TRUMP'IN SÖZÜ AKILLARA GELDİ
Trump yönetimi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Eylül 2025'te Beyaz Saray'a yaptığı ziyaret sırasında Türkiye'ye Rusya'dan yaptığı enerji alımlarını kesmesi yönünde telkinde bulunmuştu.
O dönemde Middle East Eye'a konuşan eski bir ABD'li yetkili, Türkiye'nin boru hatlarıyla uzun vadeli sözleşmeler kapsamında tedarik edilen doğalgazdan ziyade petrol tarafında Rusya'dan uzaklaşmasının daha olası olduğunu belirtmişti.
Türkiye, 2024 yılında doğalgaz ithalatının yüzde 41'ini Rusya'dan karşılamıştı. Söz konusu gaz, imalat sektörünü beslemek ve çift haneli enflasyonu dengelemek adına Türkiye tarafından uygun ödeme koşullarıyla alınıyor.
Yaptırımlar sürecinde TürkAkım boru hattını Rusya'nın Avrupa pazarlarına açılan kapısı olarak konumlandıran Türkiye, süresi dolan Rus gazı ithalat sözleşmesini geçtiğimiz aralık ayında bir yıl süreyle uzatmıştı.