Türkler yüzüne bakmıyor ama Japonlar bayıla bayıla yiyor
Türk sofralarında tencere kapağı açıldığı an yüzleri asan, o kendine has dokusuyla nesiller boyu çocukluk travmasına dönüşen yeşil bilmeceyi bir de böyle tanıyı. Bizim "salyalanıyor" diye tabağından uzaklaştırdığımızı, Japonlar bu şifa kaynağını "yeşil altın" diyerek baş tacı ediyor.
Türk mutfağının en çok tartışılan, çocukların "bugün ne yemek var?" sorusuna aldığı en korkulu cevap olan bamya, aslında sınırların ötesinde bir süper gıda muamelesi görüyor. Bizde tencerenin kapağı açıldığında yüzlerin ekşimesine neden olan bu yeşil sebze, güneşin doğduğu ülke Japonya’da sofraların en sevilen yiyecekleri arasında yer alıyor.
Türkiye’de bamyanın sevilmemesinin arkasındaki en büyük nedenlerin başında, pişirme tekniğinden kaynaklanan dokusal özellikler geliyor. Geleneksel olarak sulu yemek ve zeytinyağlı kategorisinde pişirilen bamya, doğru müdahale edilmediğinde salgıladığı müsilajlı yapıyla "salyalı" bir kıvam alıyor. Türk damak tadı, genellikle net ve birbirinden ayrılan dokuları sevdiği için, bu yapışkan form bamyanın "en sevilmeyenler" listesinde pırasa ve karnabaharı geçerek zirveye yerleşmesine neden oluyor.
JAPONYA'DA YAPIŞKAN OLMASI TERCİH SEBEBİ
Japon mutfağında "neba-neba" olarak adlandırılan ve bamya, natto (fermente soya fasulyesi) gibi gıdalarda bulunan bu yapışkan doku, sadece bir lezzet değil, aynı zamanda bir sağlık göstergesi olarak kabul ediliyor. Japonlar, bamyanın bu dokusunun mide çeperini koruduğuna, sindirimi kolaylaştırdığına ve yaz sıcaklarında vücudun direncini artırdığına inanıyor.
HAŞLANARAK HALKA HALKA DİLİMLENİYOR
Türklerin aksine Japonlar bamyayı saatlerce tencerede pişirmiyor. Genellikle hafifçe haşlanan veya çiğ bırakılan bamyalar, ince halkalar şeklinde dilimleniyor. Üzerine soya sosu ve kurutulmuş palamut talaşı (katsuobushi) eklenerek garnitür veya salata olarak tüketiliyor. Bu sayede sebzenin hem vitamin değerleri korunuyor hem de o çok sevilen yapışkan dokusu maksimum seviyeye çıkıyor.
Batı dünyasında ve özellikle ABD’nin güney eyaletlerinde çıtır çıtır kızartılarak bir atıştırmalık gibi tüketilen bamya, küresel mutfakta "yeşil altın" olarak görülürken; Türkiye'de hala "limonla dokusunu kurtarma" çabalarının merkezinde yer alıyor.