Tuvaletten zambak motifli sır: 800 yıllık balmumu defter bulundu
Almanya'nın Paderborn kentinde yürütülen arkeolojik kazılarda, Orta Çağ dönemine ait bir foseptik çukurunun içinde iyi korunmuş halde 10 sayfalık balmumu defter ve deri kılıfı keşfedildi. Hava geçirmez ortam sayesinde günümüze ulaşan Latince yazılı belgenin, 13. veya 14. yüzyılda yaşamış yüksek statülü bir tüccara ait olduğu tahmin ediliyor.
Paderborn şantiyesinde yapılan inşaat çalışmaları esnasında Vestfalya-Lippe Bölge Birliği (LWL) mühendisleri ve arkeologları tarafından beş adet Orta Çağ foseptik kuyusu tespit edildi. Oksijensiz kalması sayesinde organik maddelerin çürümesini engelleyen bu kuyularda yapılan laboratuvar temizlikleri sırasında, çamur kütlesi sandığı katmanın içinden zambak motifli özel bir deri kılıf ve ahşap defter çıkarıldı.
10 SAYFALIK DEFTERİN ÜZERİ BALMUMUYLA KAPLI
Yaklaşık 8,6 x 5,5 santimetre boyutlarındaki küçük el defterinin sayfa yapısı, dönemin yazı teknolojisini yansıtıyor. Toplam 10 sayfadan oluşan ahşap kitabın sekiz sayfası çift taraflı, iki sayfası ise tek taraflı olarak dönemin silinip tekrar yazılabilen düzeneği olan balmumu ile kaplanmış durumda. LWL Kültürel İşler Bölümü Başkanı Barbara Rüschoff-Parzinger, el yazısıyla kaydedilen Latince satırların üst üste binmesi ve dönemsel yazım hataları içermesi nedeniyle transkripsiyon ve çeviri çalışmalarının zaman alacağını bildirdi.
SAF İPEK KUMAŞLAR TUVALET KAĞIDI OLARAK KULLANILMIŞ
Kuyulardan defterin yanı sıra ahşap fıçılar, bıçak, taş çömlekler, sepet parçaları ve ince dokunmuş saf ipek kumaş kalıntıları da çıkarıldı. Restoratör Susanne Bretzel, foseptik çukurundan çıkan iş işlemeli lüks ipek kumaş parçalarının dikdörtgen şeklinde kesildiğini, bunun da dönemin elit tabakasının bu kumaşları tuvalet kağıdı yerine kullandığına işaret ettiğini aktardı. Deri kılıf üzerindeki krallık ve ilahi güç sembolü olan zambak motifi ile bu ipek bulgular, defter sahibinin yüksek bir toplumsal sınıfa ait olduğunu doğruluyor.
KİMLİK TESPİTİ İÇİN ARŞİV KAYITLARI İNCELENECEK
Şehir Arkeoloğu Sveva Gai, Orta Çağ'da okuma yazma bilen ender kesimlerden olan Paderbornlu bir tüccarın, ticari faaliyetleri sırasında bu defteri kazara foseptiğe düşürmüş olma ihtimali üzerinde duruyor. Araştırmacılar, foseptik çukurunun bağlı olduğu arsa parselinin tapu ve arşiv kayıtlarını inceleyerek mülk sakinlerinin listesini çıkaracak ve en iyi senaryoda defterin sahibini ismen tespit etmeye çalışacak. Yaklaşık bir yıl sürmesi beklenen restorasyon işlemlerinin ardından eser, Paderborn LWL Müzesi'nde sergilenecek.