Uçak ortaklığı sona erdi: Almanya o ülkelerin safına katılmaya hazırlanıyor
Avrupa'da savunma sanayisi kapsamında kurallar değişiyor. Kartların yeniden dağıtıldığı savunma sanayisi sistemlerinde Almanya ve Fransa öne çıkan ülkeler olarak görülüyordu. Batı Avrupa'nın sanayi devi ülkelerinin FCAS programı yerine farklı bir ortaklığa katılacağı açıklandı.
Avrupa’nın yeni nesil savunma sanayisinde kartlar yeniden dağıtılıyor. Fransa, Almanya ve İspanya’nın ortaklaşa yürüttüğü 100 milyar avroluk Geleceğin Hava Muharebe Sistemi (FCAS) programının iptal olmasıyla, kıtada altıncı nesil savaş uçağı yarışında taşlar yerinden oynadı. Almanya rota değiştirerek İngiltere, İtalya ve Japonya ortaklığındaki dev projeye göz kırparken, Fransa ise tek başına hareket etme kararı aldı.
İşte Avrupa havacılık tarihini değiştiren bu büyük kırılmanın perde arkası ve savunma sanayisinde başlayan yeni dönem:
FCAS PROJESİNİN BİTIŞ NEDENİ
2017 yılında Fransa ve Almanya'nın ortaklığıyla başlayan, 2019'da İspanya'nın da dahil olduğu FCAS programı, Eurofighter ve Rafale jetlerinin yerini alacak ortak bir platform geliştirmeyi hedefliyordu. Ancak dev bütçeli proje, katılımcı ülkeler ile savunma devleri arasındaki derin fikir ayrılıklarına takıldı.
Projenin iki ana motoru olan Fransız Dassault Aviation ile havacılık devi Airbus; teknoloji paylaşımı, fikri mülkiyet hakları, projenin liderliği ve üretim paylarının dağılımı gibi kritik konularda bir türlü ortak noktada buluşamadı.
Fransa, geliştirilecek uçağın mutlaka nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve kendi uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilmesini şart koştu. Buna karşın Almanya, kendi operasyonel ihtiyaçlarında bu özelliklerin bir önceliği olmadığını savundu. Tasarım üzerindeki bu uzlaşmazlıklar projeyi çıkmaza soktu ve sonunda ipler tamamen koptu.
BERLİN YENİ BİR İTTİFAKA HAZIRLANIYOR
FCAS'ın ardından vakit kaybetmeden alternatif arayışına giren Almanya, gözünü İngiltere, İtalya ve Japonya'nın yürüttüğü Küresel Muharip Hava Programı’na (GCAP) çevirdi. Airbus Savunma ve Uzay CEO'su Michael Schoellhorn'un Farnborough Havacılık Fuarı'nda yaptığı açıklamalar, Berlin’in bu programa katılmaya hazır olduğunu resmen ortaya koydu.
Almanya, bu yeni ortaklıkta sadece sıradan bir katılımcı olmakla yetinmek istemiyor; geliştirme ve üretim süreçlerinde doğrudan söz sahibi olan bir lider ortak konumu hedefliyor. GCAP paydaşlarından İtalyan savunma şirketi Leonardo, Almanya'nın sanayi gücü ve finansal desteğinin projeye büyük değer katacağını belirtse de, yeni bir ortağın katılımının 2035 hedefini geciktirmesinden endişe ediliyor.
Öte yandan Berlin yönetimi tüm yumurtalarını aynı sepete koymuyor. Airbus öncülüğünde kurulan Team Gen 6 konsorsiyumu ile olası bir Alman liderliğindeki bağımsız proje için teknik altyapı hazırlanırken, ek F-35 alımları gibi farklı formüller de masada tutuluyor.
FRANSA KENDİ YOLUNU ÇİZMEYE BAŞLIYOLR
FCAS ortaklığının dağılması, Fransa’yı havacılıkta geleneksel bağımsızlık politikasına geri döndürdü. Paris yönetimi, Dassault Aviation liderliğinde tamamen kendi altıncı nesil savaş uçağını geliştirmek üzere düğmeye bastı.
İlk teknoloji gösterim uçağının 2032 yılına kadar gökyüzüyle buluşturulması hedeflenirken, projeye gelecekte başka ortakların dahil olup olmayacağı şimdilik belirsizliğini koruyor. Fransa, bu yeni nesil jet hazır olana kadar hava gücünü korumak amacıyla mevcut Rafale filosunu en gelişmiş seviye olan F5 standardına yükseltecek. Çok daha gelişmiş radar ve aviyonik sistemlerle donatılacak Rafale F5’lerin 2033 yılından itibaren envantere girmesi planlanıyor.