Ukrayna için hazırlanan plan, Türkiye'yi AB'ye sokabilir
Avrupa Birliği, Ukrayna’nın katılımını hızlandırmak ve barış sürecini desteklemek amacıyla 1993’ten bu yana uygulanan katı üyelik kurallarını değiştirmeye hazırlanıyor. Türkiye, Gürcistan ve Bosna Hersek gibi ülkeleri de yakından ilgilendiren yeni modelle; aday ülkelere oy hakkı olmaksızın tek pazar, vize serbestisi ve savunma programlarına erişim gibi kritik imtiyazlar sağlanması öngörülüyor.
Brüksel, Soğuk Savaş döneminden bu yana uygulanan Avrupa Birliği'nin üye alma sistemini kökten değiştirmeye hazırlanıyor.
Avrupa Komisyonu tarafından tartışılan bu yeni "iki aşamalı" model, Ukrayna'nın birliğe girişini hızlandırmayı amaçlıyor.
Bu model sayesinde Gürcistan, Bosna Hersek ve Türkiye gibi ülkelerin Avrupa birliğine 'kısmen' katılmasına kapı aralayabilir.
Yeni sisteme göre 'ikinci derece' üye olan ülkeler, ilk aşamada liderler zirvelerinde veya bakanlar toplantılarında oy hakkına sahip olmayacak.
Bunun yerine ikinci, derece üyeler, belirli reform eşiklerini geçtikçe tek pazara ve tarım sübvansiyonlarına kademeli olarak erişim sağlayacak.
Bunun yanında savunma programları ve AB yatırımları da, ikinci derece AB üyelerine açık olacak. Vize serbestisi de ikinci seviye üyeler için mümkün olacak.
UKRAYNA'NIN TALEBİ
Taslak plan, Rusya'nın işgalini sona erdirmek için yürütülen barış görüşmelerinin temel bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Özellikle ABD liderliğindeki 20 maddelik barış planında, Ukrayna'nın 2027 yılında üyeliğe kabul edilmesi öngörülüyor.
Komisyon yetkilileri, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski'nin toprak tavizi içeren zorlu bir barış anlaşmasını ancak AB üyeliği gibi somut bir kazanımla halkına sunabileceğine inanıyor.
Bu hamle, aday ülkelerin tüm kriterleri eksiksiz yerine getirmesini şart koşan 1993 tarihli katı kurallardan büyük bir kopuş anlamına geliyor.
Hazırlanan taslak, Ukrayna'nın birliğe dahil edilmesini ancak başlangıçta sınırlı karar alma yetkisine sahip olmasını öngörüyor.
Ayrıca Karadağ ve Arnavutluk gibi uzun süredir aday olan ülkelerin, Ukrayna'ya tanınan bu ayrıcalıktan dolayı kendilerini dışlanmış hissetme riski bulunuyor.
Mevcut üye devletlerin bir kısmı, kurallarda delik açacak veya iki sınıflı bir üyelik yapısı oluşturacak her türlü girişime şiddetle karşı çıkmaya devam ediyor.