Ülke ekonomilerini batıran böcek tüm kıtalara yayıldı: Türkiye'de de görüldü

Susam tanesi büyüklüğündeki Güneydoğu Asya kökenli istilacı bir böcek türü olan Euwallacea fornicatus (Çok Yönlü Delik Açan Böcek), Antarktika dışındaki tüm kıtalara yayılarak dünya genelindeki ağaç popülasyonunu ve ülke ekonomilerini tehdit etmeye başladı.

Yaklaşık 680 ağaç türünü etkileyebilen bu zararlı, ağaç gövdelerine açtığı deliklere taşıdığı mantar türünü bulaştırarak bitkilerin damar dokularını tıkıyor. "Fusarium kuruması" olarak bilinen bu süreç sonucunda, su ve besin alamayan ağaçlar bir yıl gibi kısa bir sürede kuruyarak ölüyor.

Küçük boyutları nedeniyle ahşap ambalaj ve odun sevkiyatlarıyla sınır ötesine kolayca taşınabilen türün en tehlikeli özelliği ise dişi böceklerin döllenme olmadan da üreyebilmesi olarak gösteriliyor.

TEK BİR DİŞİ BÖCEK YETİYOR

Tek bir dişi böceğin bile yeni bir bölgede devasa bir koloni kurabildiği belirtilirken, enfekte olan ağaçların kurtarılamaması sebebiyle tek çare olarak kesilip imha edilmeleri gerekiyor. Bu durum devasa bir finansal yükü beraberinde getiriyor.

Örneğin Güney Afrika'da şehirlerdeki 65 milyon ağacın kesilmesi gerekebileceği ve bunun ülkeye maliyetinin 20 milyar doları bulacağı hesaplanıyor. Küresel boyuttaki zararın ise yüz milyarlarca dolara ulaşacağı tahmin ediliyor.

İSTANBUL'DA GÖRÜLDÜ

Avustralya gibi ülkelerde yapılan tüm müdahalelere rağmen açık alanlardaki yayılımı durdurulamayan zararlıya karşı bilim insanları parazit yaban arıları ve akarların kullanıldığı biyolojik mücadele yöntemleri üzerinde çalışıyor.

Öte yandan, dünya genelinde endişe yaratan bu istilacı tür Türkiye'de de tespit edildi. İlk olarak 2024 yılında İstanbul-Eminönü'ndeki ağaçlarda varlığı hem morfolojik hem de DNA analizleriyle doğrulanan böcek için Avrupa ve Akdeniz Bitki Koruma Örgütü,

Türkiye'deki durumu "mevcut, yaygın değil ve resmi denetim altında" olarak sınıflandırdı.

İstanbul'daki bölgesel istilayı tamamen ortadan kaldırmaya yönelik resmi denetim ve imha çalışmaları devam ediyor.