Unutulan din 2 bin yıllık tapınakta ortaya çıktı
Bavyera’nın Regensburg kentinde arkeologlar, Roma dönemine ait, güneş tanrısı Mithras’a adanmış antik bir tapınak keşfetti. Tapınak, MS 80–171 yılları arasına tarihleniyor ve özellikle Roma lejyonerleri arasında popüler olan Mithras kültüne ışık tutuyor
Kazılarda, yapının başlangıçta ahşaptan inşa edildiği ve günümüze çok az mimari kalıntı ulaştığı belirlendi. Ancak yazıtlı adak taşları, metal adak levhaları ve yılan motifli seramik kap parçaları gibi buluntular, tapınağın tören amaçlı kullanıldığını ortaya koyuyor. Ayrıca tütsü kaseleri ve kulplu sürahiler, burada düzenlenen ritüel şölenlerin önemini gösteriyor.
Tapınağın bulunduğu alandaki sikke buluntuları, aralarında İmparator Hadrianus dönemine ait örneklerin de bulunduğu şekilde, yapının MS 80 ile 171 yılları arasında faaliyette olduğunu doğruluyor. Bu keşif, bugüne kadar Raetia eyaletinde bilinen dokuz Mithras tapınağı arasında en eski olanı olarak kabul ediliyor.
Mithras kültü, özellikle askeri garnizonlar ve ticaret merkezlerinde yaygın olan gizem temelli bir inanç sistemiydi. İbadet yalnızca erkeklere açıktı ve her cemaat genellikle 15 ila 40 kişiden oluşuyordu. Antik Pers’te “Mitra” olarak bilinen tanrı, Romalılar tarafından bir güneş tanrısına dönüştürülmüş ve kendine özgü ritüellerle semboller geliştirilmişti. Kültün merkezinde “Tauroktonia” motifi yer alıyor; Mithras’ın kozmik yenilenme eylemi olarak bir boğayı öldürmesini simgeliyor.
Tapınak, yaklaşık yedi metre uzunluğunda, dar ve uzun bir plana sahipti ve kısmen zemine gömülüyordu. Araştırmacılar, inananların kutsal alana muhtemelen bir rampadan aşağı inerek ulaştığını belirtti. Ortada hendek benzeri bir çukur bulunurken, kenarlarda inananların oturabileceği veya uzanabileceği yükseltilmiş platformlar inşa edilmişti. Yapının tasarımının, Mithras’ın boğayı mağarada öldürmesini simgeleyen mitolojik motiflerden esinlendiği düşünülüyor.
Tapınakta mumlar ve yağ lambalarıyla aydınlatma sağlanıyordu. Bulunan seramik kaplar ve sürahiler, burada bolca ritüel şölen düzenlendiğini gösteriyor. Yiyecek kaplarının analizi sürse de, seçkin ve kaliteli yiyeceklerin tüketildiği şimdiden kesinleşmiş durumda.
Keşif, bir inşaat projesi öncesinde yürütülen arkeolojik çalışmalar sırasında ortaya çıktı. Uzmanlar, Regensburg gibi köklü geçmişe sahip şehirlerde yeni yapılar inşa edilmeden önce arkeologların devreye girmesinin yaygın bir uygulama olduğunu belirtiyor. Buluntuların tarihi önemi, kapsamlı analizlerin ardından netleşti.
Tapınaktan çıkarılan buluntular, Regensburg Şehir Tarih Müzesi’nde açılacak Roma sergisinde sergilenecek. Mithras kutsal alanı, yeni sergide özel bir yer tutacak ve ziyaretçilere Roma döneminin gizemli dini ritüellerini keşfetme fırsatı sunacak.