Vatandaş tanenin, pazarcı maliyetin peşinde
Durulmayan gıda enflasyonu selle birlikte sürüklendi. Pazarda fiyatlar yükselince vatandaş taneyle alışveriş yapar oldu Pazarcılar ise ya tezgah açmıyor ya da maliyetini çıkarmanın peşine düştü.
Belce Örü Erçin / Sayime BAŞÇI
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ocak ayı enflasyonunu açıklamadan önce İstanbul’da Kağıthane ve Şişli pazarına gittik, fiyatların nabzını ölçtük. Vatandaş fiyatların yüksek, alım güçlerinin düşük olduğundan yakındı, pazarcılar ise maliyetlerinin arttığını ve satış yapamadıklarını söyledi.
Patates ve soğan hariç sebze fiyatlarının yükselişe geçtiği pazarda özellikle biber ve domates el yakıyor. Pazarcılar, kuraklık ve dondan sonra Akdeniz’deki selin de ürünleri çok fazla etkilediğini vurguladı. Pazarcı Hüseyin Duran, “Bu mevsimde ürünlerin yüzde 90’ı Antalya ve Mersin’den geliyor. Oralarda çok ciddi sel oldu. Taze fasulye gibi bazı ürünler pazara çok az geldi” derken bir diğer pazarcı Can Topal ise “Eskiden 10 teneke satıyorsak şimdi iki teneke peynir satıyoruz. Yüzde 30 fiyat artışı var. Vatandaş akşam pazarına geliyor” diye konuştu.
‘GEÇİM ZORLAŞTI’
Pazarcı Fuat Mud da, “Enflasyon yüksek, satışlar kötü. Hamaliye, mazot hepsi artıyor” dedi. 65 yaşındaki pazarcı Cemal Güder şöyle konuştu: “Vatandaş gelip fiyatlara bakıp gidiyor. Eskiden en büyük para 50 liraydı. Bununla pazar alışverişi yapılırdı, üstüne para kalırdı.
Şu anda en büyük banknot olan 200 lirayla ürününe göre 1 ya da 2 kilo alışveriş yapılıyor. Vatandaş 30 bin lira kira veriyor. Çocuklara daire verdim ben şimdi kiraya geçtim. Çünkü bu dönemde ev alamıyorlar. Ben hâlâ çalışıyorum, geçim zorlaştı.” Bir vatandaş ise “Geçen aya göre fiyatlar çok arttı. Özellikle çocuk varken geçim zor. Kahvaltılık fiyatları bizi çok zorluyor. Sütün 5 litresini 195 TL’ye alırken şimdi 245 TL ödüyorum. Zeytin, yumurta, peynir her şeyin fiyatı arttı” ifadelerini kullandı.
Esnaf pahalı diye tezgah açmıyor
Şişli’nin işlek pazarlarından birinde ise tezgahların neredeyse yarıya yakını açılmamış durumdaydı. Bir pazarcı esnafı bu durumu, “Esnaf mal pahalı diye tezgah açmıyor” diye yorumlarken, kendi alım fiyatlarında ise geçen aya göre yüzde 30 ile 50 arasında bir artış olduğunu kaydetti. Özellikle salatalık, domates gibi sebze ürünlerinde geçen aya göre ciddi artış yaşandığını aktaran esnaf, “Müşteri de az. Artık yarı yarı- ya daha az mal getiriyoruz” dedi.
Gıda enflasyonu 2 yılın zirvesinde
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından hesaplanan Gıda Fiyat Endeksi’ne göre, Ocak 2026’da aylık gıda enflasyonu yüzde 5.17 oldu. Bu oran, son iki yılın en yüksek aylık gıda enflasyonu olarak kayda geçti. Sebze fiyatlarındaki sert artış dikkat çekerken, yıllık gıda enflasyonu ise yüzde 30.5 olarak hesaplandı.