Yapay zeka depremi: On binlerce beyaz yaka çalışan işinden oldu
ABD’de büyük şirketlerin peş peşe yeniden yapılanmaya gitmesi, yapay zeka ve otomasyonun iş gücü piyasası üzerindeki etkisini daha görünür hale getirdi. Son veriler, özellikle beyaz yaka çalışanlar açısından ciddi bir istihdam daralmasına işaret ediyor. Ocak ayında işten çıkarmalar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 118 artarak 108 bin 435’e ulaştı.
Challenger, Gray & Christmas tarafından yayımlanan rapora göre bu rakam, 2009’dan bu yana aynı ay için kaydedilen en yüksek seviye oldu. İşten çıkarmaların en yoğun yaşandığı sektörler arasında ulaştırma, teknoloji, sağlık hizmetleri, kimya ve medya yer aldı. Şirketler, artan maliyetler, yeniden yapılanma ve yapay zeka entegrasyonunu temel gerekçeler olarak gösterdi.
Son dönemde Amazon, UPS, Meta ve Nike gibi küresel şirketlerin istihdam azaltma kararları, iş gücü piyasasında dengelerin değiştiğine işaret ediyor. Özellikle yapay zeka ve otomasyonun beyaz yakalı işleri dönüştürmesiyle rekabet koşulları sertleşirken, bu alandaki istihdam hızla daralıyor.
Amazon, 28 Ocak’ta dünya genelinde yaklaşık 16 bin çalışanını daha işten çıkarma kararı aldı. Şirket, yönetim katmanlarının azaltılması, bireysel sorumlulukların artırılması ve karar alma süreçlerini yavaşlatan bürokrasinin ortadan kaldırılmasını gerekçe gösterdi. Amazon, Ekim 2025’te de 14 bin beyaz yakalı çalışanını işten çıkarmış ve 2026’da yeni kesintiler olabileceği sinyalini vermişti.
Kimyasal üretim şirketi Dow Inc, 29 Ocak’ta yaklaşık 4 bin 500 kişiyi işten çıkarmayı planladığını duyurdu. Şirket, maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak amacıyla iş süreçlerini otomasyon ve yapay zeka ile iyileştirmeyi hedeflediğini açıkladı. Meta’nın ise Reality Labs biriminde çalışan yaklaşık 15 bin kişinin yüzde 10’unu işten çıkarmayı planladığı bildirildi. Pinterest de yapay zeka destekli ürünleri önceliklendirmek amacıyla iş gücünün yüzde 15’inden daha azını etkileyecek kesintilere gideceğini duyurdu.
Ulaştırma ve lojistik sektöründe de benzer adımlar dikkat çekiyor. UPS, bu yıl çalışan sayısını 30 bin kişiye kadar azaltmayı planladığını açıkladı. Şirket, geçen yıl toplam 48 bin kişiyi işten çıkardığını daha önce duyurmuştu. American Airlines ise Fort Worth’taki genel merkezinde yönetim ve destek ekiplerinde iş gücünü azaltacağını bildirdi; bu karardan yüzlerce çalışanın etkilenmesi bekleniyor.
Perakende ve gıda sektörlerinde de yeniden yapılanmalar sürüyor. Nike, otomasyonu hızlandırmak amacıyla 775 çalışanını işten çıkaracağını açıklarken, Tyson Foods Nebraska’daki sığır eti fabrikasını kapatma ve Texas’taki bir tesiste faaliyetleri tek vardiyaya düşürme kararı aldı. Citigroup, ocak ayında yaklaşık bin kişinin işine son verirken, mart ayında ve 2026’da da personel sayısını azaltmaya devam edeceğini bildirdi. T-Mobile, Walmart ve Target da farklı eyaletlerde yüzlerce çalışanın etkileneceği işten çıkarmalar ve pozisyon iptalleri açıkladı.