Yaşını belirlemek için bilim insanları seferber oldu: Tahminlerden çok genç...
Batı Avustralya’daki Pilbara bölgesinde keşfedilen bir meteor çarpma krateri, “Dünyanın en eski krateri” olabileceği iddiasıyla gündeme gelmişti. İlk çalışma, kraterin 3,5 milyar yıl önce oluştuğunu öne sürerken, yeni yayımlanan bir araştırma bu iddiayı çürüttü.
Science Advances dergisinde yayımlanan yeni çalışmada araştırmacılar, kraterin gerçekten eski bir meteor çarpması sonucu oluştuğunu doğruladı ancak yaşının, büyüklüğünün ve öneminin iddia edildiği gibi olmadığını ortaya koydu. Çalışmaya göre, “Miralga çarpma yapısı” olarak adlandırılan bu kraterin yaşı 2,7 milyar yıl öncesine, hatta daha genç bir döneme kadar indiriliyor.
İlk raporda kraterin 100 kilometreden büyük olduğu ve Pilbara’daki kıtasal kabuğun oluşumunda rol oynayabileceği iddia edilmişti. Ancak yeni çalışma, kraterin çapının yalnızca 16 kilometre olduğunu ve boyutu ile yaşı nedeniyle ne kıta oluşumunda ne de erken yaşam üzerinde etkisinin olamayacağını ortaya koydu.
ÇOK DAHA GENÇ OLDUĞU KEŞFEDİLDİ
Kraterin yaşı, kaya katmanlarının yaş sırasına göre belirlendi. İlk ekip, çarpma izlerini 3,47 milyar yıllık katmanlarda bulmuş ancak daha genç katmanlarda bulamamıştı. Bu da çarpmanın 3,47 milyar yıl önce meydana geldiği sonucunu doğurmuştu. Ancak yeni ekip, çarpma izlerini hem bu katmanlarda hem de 2,77 milyar yıllık lav tabakalarında buldu. Bu da çarpmanın en erken 2,7 milyar yıl önce gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor.
Kraterin varlığını kanıtlayan en önemli bulgu ise “shatter cone” olarak bilinen, meteor çarpmasının oluşturduğu şok dalgalarının kayalarda bıraktığı konik izler oldu. Bu izler, hem eski hem de daha genç kaya katmanlarında bulunarak çarpmanın daha geç bir tarihte meydana geldiğini doğruladı.
KÜLTÜREL MİRASA SAYGI
Araştırmacılar, kraterin yer aldığı bölgeye yerel Aborjin halkı Nyamal’ın geleneksel adı olan “Miralga” ismini vererek kültürel mirasa da saygı gösterdi. Kraterin özellikle bazalt kayaçlarda oluşmuş nadir örneklerden biri olması, onu bilimsel açıdan benzersiz kılıyor. Ayrıca, bu bölgedeki tortul kayalarda dünyanın en eski fosilleri de yer alıyor.
Miralga çarpma yapısı, Mars’ın yüzeyini ve potansiyel erken yaşam izlerini araştırmak isteyen gezegen bilimcileri için önemli bir test alanı oluşturuyor. Mars keşif araçları ve görüntüleme teknolojileri için dünyada erişilebilir bir test sahası niteliği taşıyor.