Yatak odasındaki dolabın alt çekmecesi gizli tünele açıldı
ABD'nin New York kentinde yaklaşık 200 yıldır gizli kalan bir yapı, tarihçileri dahi şaşkına çevirdi. Manhattan'daki bir evin yatak odasında şifonyerin altına gizlenmiş dar bir geçidin, 1800'lü yıllarda kölelikten kaçan insanlara yardım etmek için kullanıldığı ortaya çıktı.
Keşif, Manhattan Doğu 4. Cadde'de bulunan ve bugün Merchant's House Museum olarak hizmet veren dört katlı tuğla binada yapıldı. Dışarıdan bakıldığında 19. yüzyıldan kalma diğer yapılarla benzer görünüme sahip olan evin, tarihçilere göre bir dönem "güvenli ev" olarak kullanıldığı düşünülüyor.
ŞİFONYERİN ALTINDA TAMAMEN GÖRÜNMEZ GEÇİT
New York Post'ta yer alan habere göre gizli bölüm, ikinci kattaki batı duvarına bitişik yerleşik bir şifonyerin en alt ve ağır çekmecesinin altında bulundu. Müze küratörü Camille Czerkowicz, araştırmacıların çekmeceyi çıkarmasının ardından zeminde yaklaşık 60'a 60 santimetre boyutlarında dikdörtgen bir açıklık tespit ettiğini söyledi.
Bu dar açıklığın, zemin kata kadar uzanan dikey bir boşluğa ve aşağı inen bir merdivene bağlandığı belirlendi. Uzmanlara göre tasarım, dönemin köle avcıları ve yetkililerinden saklanmak amacıyla özellikle gizli şekilde inşa edildi. O yıllarda kaçak kölelere yardım etmek ciddi hukuki risk taşıyordu.
EVİN SAHİBİ KÖLELİK KARŞITIYDI
Evi 1832 yılında inşa eden Joseph Brewster'ın beyaz bir kölelik karşıtı (abolitionist) olduğu belirtiliyor. Brewster, yapıyı 1835'te Tredwell ailesine sattı. Ancak yeni sahiplerin gizli geçitten haberdar olup olmadığı bilinmiyor.
Mimarlık tarihçisi Patrick Ciccone, o dönemde özellikle varlıklı beyaz New Yorklular arasında kölelik karşıtlığının son derece nadir olduğunu vurguladı. Uzmanlara göre Brewster'ın bu gizli yapıyı bilinçli olarak projelendirmiş olması güçlü bir ihtimal.
"BİR NESİLDE BİR KEZ GÖRÜLÜR"
Tarihi koruma hukuku alanında 30 yıllık deneyime sahip avukat ve akademisyen Michael Hiller, bulguyu "bir nesilde bir kez görülebilecek" önemde olarak nitelendirdi. Hiller, bunun kariyerindeki en önemli tarihi koruma keşfi olduğunu ve mutlaka korunması gerektiğini söyledi.
Merchant's House, 1965 yılında Manhattan'ın ilk tescilli tarihi yapısı ilan edilmişti. Günümüzde müze olarak kullanılan bina, 19. yüzyıl ev yaşamına dair önemli bilgiler sunuyor.
Kent yetkilileri, keşfin New York'un kölelik karşıtı hareket içindeki rolünü somut biçimde ortaya koyduğunu belirtiyor. Manhattan Belediye Meclis Üyesi Christopher Marte, birçok New Yorklunun kentin bu mücadeledeki yerini unuttuğunu ifade ederek, bulunan yapının tarihsel sürecin fiziksel bir kanıtı olduğunu söyledi.
Belediye Meclis Üyesi Harvey Epstein ise gizli geçidin, özgürlük ve adalet mücadelesinin kritik bir parçası olduğunu dile getirdi.