Yatırımcı kaçışı otomotivde de başladı
Ekonomi yönetimi Türkiye’ye yatırımcı çekmeye çalışırken üretim maliyetine dikkat çeken ve uzun süredir Türkiye’de yatırımı olan yabancı sermaye, kaçışı hızlandırdı.
Ali Can POLAT
Her geçen gün derinleşen ekonomik kriz, sanayi üretimini de derinden sarsmaya başladı. Otomotiv Sanayii Derneği Başkanı Cengiz Eroldu, daha önce yaptığı bir basın toplantısında, “Maliyet artışı, yüksek enflasyon düşük kur dengesizliği gibi sorunlar böyle giderse, tekstilin Mısır’a kaçması gibi otomotiv sektörü de yatırımlarını yurt dışına çıkaracak” demişti. Bu uyarı ilk etapta otomotiv yan sanayide gerçekleşmeye başladı. Yabancı üreticiler birer birer Türkiye’deki yatırımlarını sonlandırırken konuşan sektör temsilcileri, ‘öngörülebilirlik’, ‘maliyet’ ve ‘rekabetçilik’ konularına dikkat çekti.
GİDEN GİDENE
Türkiye’de ekonomi ve siyasette tablo gün geçtikçe karamsarlaşırken otomotiv yan sanayide önce 54 yıldır Bursa’daki fabrikasında hidrolik, yakıt ve fren sistemleri parçaları üretimi yapan Bocsh, 1500 kişilik istihdam daralmasına gitti. Artan maliyetler, düşen rekabet gücü ve ekonomik daralma etkisiyle alınan bu kararı, dünyanın en büyük otomotiv güvenlik sistemleri üreticisi Autoliv’in Türkiye’deki üretimini sonlandırma adımı takip etti. Şirket 2 bin 200 çalışanını kademeli bir şekilde işten çıkararak Türkiye’de üretimden çekildi.
Son olarak İtalyan jant üreticisi Magnetto Wheels, Türkiye operasyonlarından çıkma kararı aldığını duyurdu. Bu adımları değerlendiren Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci, yatırımcıların kararlarında yatırım ortamında öngörülebilirlik, rekabetçi maliyet yapısı ve dönüşüm ile yatırımları destekleyen mekanizmaların etkili olduğunu kaydetti.
Avrupa ile maliyette rekabete girdik
Türkiye’de sektörün en temel gündemlerinden birinin rekabetçilik olduğunu söyleyen TAYSAD Başkanı Yakup Birinci, “Özellikle yüksek finansman maliyetleri, enerji ve işçilik maliyetlerindeki artış, kur-enflasyon dengesi, küresel pazarlardaki fiyat baskısıyla birleşince Türkiye’deki üreticiler açısından zorlayıcı bir tablo ortaya çıkıyor. Türkiye artık yalnızca Doğu Avrupa ülkeleriyle değil; Portekiz ve İspanya gibi Batı Avrupa ülkeleriyle benzer işçilik maliyet seviyelerinde rekabet etmek durumunda kalıyor. Bu durum sadece yeni yatırım kararlarını değil, aynı zamanda yeni siparişlerin hangi ülkelere yönleneceğini de etkiliyor” diye konuştu.
Yatırım iştahı geriledi
Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS) Başkanı Ali Özçete, üyeleriyle yaptıkları anket çalışmasını hatırlatarak, “Üyelerimizin kapasite kullanım oranları önceki çeyreğe göre yüzde 72’den yüzde 68’e geriledi. Bir önceki çeyrekte üyelerimizin yüzde 25.6’sı yatırım planlıyordu şu anda bu oran 20.8’de. Üyelerimiz arasında istihdamı artırmayı planlayanların oranı yalnızca yüzde 10. Yüzde 27’si daralmaya gidiceğini söylerken yüzde 63’ü ise istihdamı korumayı amaçlıyor” dedi.