Yeni yapay zeka aile içi şiddet riskini yıllar önceden saptıyor
Amerikalı bilim insanları, hastaların yakın ilişkilerinde şiddet riski altında olup olmadığını yıllar öncesinden belirleyebilen yeni bir yapay zeka (AI) aracı geliştirdi. Nature dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, sistem doktorların olası şiddet vakalarını daha erken fark etmesini sağlayarak müdahaleyi hızlandırmayı hedefliyor.
Yakın partner şiddeti, mevcut veya eski partnerlerden kaynaklanan fiziksel ve psikolojik zararları ifade ediyor. Bu tür şiddet ciddi yaralanmalara, kronik ağrıya ve ruhsal sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Avrupa Komisyonu raporuna göre, 2021’de partneri olan kadınların yüzde 18’i fiziksel veya cinsel şiddete maruz kaldığını bildirdi.
Hastanelerde şu anda uygulanan şiddet taraması genellikle doktorların hastalara evdeki güvenlik durumlarını sormasına dayanıyor. Ancak birçok mağdur, korku, sosyal damgalama veya güvenlik endişeleri nedeniyle durumu açıklamıyor ve vakalar çoğunlukla tespit edilemiyor.
Euronews'in haberine göre; araştırmacılar, yakın partner şiddeti yaşamış yaklaşık 850 kadın ve yaşça benzer 5 bin 200 hastanın verilerini kullanarak üç farklı AI sistemi geliştirdi. Birinci sistem, yaş, tıbbi geçmiş ve standart hasta bilgileri gibi yapılandırılmış hastane verilerini analiz etti. İkincisi, doktor gözlemleri ve radyoloji raporlarını içeren yazılı tıbbi notlara odaklandı. Üçüncü sistem ise her iki veri türünü birleştirdi.
Üç model de güçlü performans gösterdi ancak birleşik sistem en yüksek doğruluğu sağladı ve vakaların yüzde 88’inde riski doğru şekilde belirledi. Sistem, birçok hastanın hastane tabanlı şiddet müdahale programlarına katılmasından üç yıl öncesine kadar potansiyel şiddeti işaret edebildi.
Yeni AI sistemi, büyük miktarda hastane verisini aynı anda analiz ederek, şiddetle ilişkili fiziksel travma örüntülerini tespit ediyor ve kayıtları doğrulanmış şiddet vakalarına benzeyen hastaları işaretliyor. Bu sayede sağlık profesyonelleri, daha erken müdahale şansı bulabiliyor.
ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin Biyomedikal Görüntüleme ve Biyomühendislik Ulusal Enstitüsü Sağlık Bilişim Teknolojileri bölümünün program direktörü Qi Duan, “Bu klinik karar destek aracı, yakın partner şiddetinin tahmini ve önlenmesinde önemli bir etki yaratabilir” dedi. Duan, aracın yaygın vaka oranları göz önüne alındığında halk sağlığı için çığır açıcı olabileceğini ekledi.
Araştırmacılar, teknolojiyi elektronik tıbbi kayıt sistemlerine entegre etmeyi planlıyor. Böylece hastaneler rutin bakım sırasında gerçek zamanlı değerlendirmeler alabilecek.