Yollarda turuncu çizgi dönemi başladı: Kazaları azaltacak
ABD'de başlatılan geçici turuncu şerit uygulaması, yapılan araştırmalara göre çalışma bölgelerindeki şerit ihlali kazalarını %74 oranında azaltıyor. Sürücülerin ortalama hızlarını da düşürdüğü aktarıldı.
California Ulaştırma Bakanlığı (Caltrans) ve San Diego Bölge Hükümetleri Birliği (SANDAG), otoyollardaki çalışma bölgelerinde sürücü dikkatini artırmak ve şerit ihlallerini azaltmak amacıyla geçici "turuncu kontrast şerit" uygulamasını test etmeye başladı.
Pilot proje, San Diego County'nin kuzeyindeki Interstate 5 (I-5) otoyolunun Carlsbad (Palomar Airport Road) ile Oceanside (State Route 78) arasında kalan, inşaat nedeniyle şerit kaydırması yapılan 4,1 millik (6,6 km) kesiminde çift yönlü olarak uygulanıyor.
ÖZEL TEST İZNİ ALINDI
Turuncu renk, ABD genelinde geçerli olan "Muntazam Trafik Denetim Cihazları Kılavuzu" standardında onaylı bir yol şerit rengi olmadığı için Caltrans, uygulamayı hayata geçirmek adına federal makamlardan özel test izni aldı. Projede, inşaat sahalarındaki eski hatların oluşturduğu görsel karmaşayı (hayalet çizgiler) engellemek amacıyla mevcut beyaz şeritlerin yanına turuncu boya uygulanıyor. Böylece sürücülerin yol şemasını ve inşaat alanına girildiğini daha hızlı fark etmesi amaçlanıyor.
DÜŞÜŞ OLDUĞU GÖRÜLDÜ
Çalışma Bölgesi Güvenliği Bilgi Merkezi (Work Zone Safety Information Clearinghouse) tarafından açıklanan ulusal verilere göre, 2023 yılında ABD genelindeki yol yapım ve çalışma alanlarında meydana gelen 818 kazada, 40'ı sahada görevli yaya işçiler olmak üzere toplam 899 kişi hayatını kaybetti.
Purdue Üniversitesi tarafından yürütülen ve 2023 yılında yayımlanan bir araştırma ise turuncu şeritlerin kullanıldığı test bölgelerinde, şerit ihlali kaynaklı kazaların %74 oranında azaldığını ve araçların ortalama hızlarında saatte yaklaşık 4 millik (6,4 km/s) bir düşüş kaydedildiğini ortaya koydu. Normal yollarda yapılan kontrast şerit testlerinde de kaza oranlarında %42 ila %44 arasında düşüş saptandı.
ABD Ulaştırma Bakanlığı Ulusal Ulaştırma Kütüphanesi arşivinde yer alan Caltrans destekli 2025 tarihli raporda da, bölgedeki sürücülerle yapılan anketlerin turuncu şerit uygulamasını desteklediği, şerit takibinde herhangi bir olumsuzluk yaşanmadığı ve hız kontrolüne katkı sağlandığı belirtildi.
OTONOM SÜRÜŞ SİSTEMLERİ YÜZDE YÜZ ALGILIYOR
Projenin insan sürücülerin yanı sıra otonom sürüş sistemlerine olan etkisi de inceleniyor. Purdue Üniversitesi'nin Seviye 1 ve Seviye 2 otonom özellikli araçlarla yaptığı testlerde, sistemlerin turuncu şeritleri %100 oranında başarıyla algıladığı rapor edildi. Caltrans da I-5 üzerindeki kameralar ve algoritmalar vasıtasıyla makine görüşünün şerit takibi ve hız üzerindeki etkilerini izlemeyi sürdürüyor.
Federal Karayolu İdaresi verilerine göre, plansız trafik sıkışıklıklarının %24'ü yol çalışma alanlarından kaynaklanıyor. Çevre modellemeleri, yoğun sıkışıklığın yaşandığı inşaat bölgelerinde yakıt tüketimi ve sera gazı emisyonlarının serbest akışa kıyasla yaklaşık %85 arttığını gösteriyor. Uzmanlar, şerit belirginleştirme çalışmalarıyla akışın rahatlamasını ve karbon salınımının azaltılmasını hedefliyor.
UYGULAMA KURALLARI AÇIKLANDI
Pilot uygulama kapsamında, I-5 otoyolunun ilgili şeridinde hız sınırı saatte 55 mile (yaklaşık 90 km/s) düşürüldü. Uzmanlar, sürücülerin turuncu çizgilerin bulunduğu alanlarda ani şerit değişikliklerinden kaçınmaları ve takip mesafelerini artırmaları gerektiği uyarısında bulundu. Söz konusu geçici şeritlerin, bölgedeki inşaat ve yol çalışmaları tamamlandığında tamamen kaldırılacağı bildirildi.