Yolların altındaki donmuş toprak çözülmeye başladı
Çin'in kuzeydoğusunda yolların ve demir yollarının altındaki donmuş toprak çözülmeye başladı. Yapılan araştırmada, zemindeki değişim nedeniyle 290 riskli nokta tespit edildi.
Da Xing'anling Dağları'nın kuzey kesiminde yürütülen çalışma, yıllardır donmuş halde bulunan toprak tabakasının sıcaklık artışı ve insan faaliyetleri nedeniyle kararlılığını kaybettiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu durumun ulaşım hatlarında çökmelere, derin çatlaklara ve yol yüzeylerinde bozulmalara yol açtığını belirledi.
290 NOKTADA ÇÖKME VE ÇATLAKLAR TESPİT EDİLDİ
Engineering Geology dergisinde yayımlanan araştırma, Çin'in kuzeydoğusundaki Da Xing'anling Dağları'ndan geçen ulaşım hatlarına odaklandı.
İncelemeler kapsamında G301, G10, G111, G331 ve G332 kara yolları, Yalin ve Nenlin orman demir yolları ile Çin-Rusya petrol boru hatlarının bulunduğu güzergahlar değerlendirildi.
Araştırmacılar, 85 noktada donmuş toprağın çözülmesine bağlı çökme, 49 noktada uzunlamasına çatlak ve 156 kesimde dalgalı zemin bozulması tespit etti. Böylece toplam 290 riskli alan belirlendi.
Riskli noktaların özellikle 400 ila 600 metre rakımdaki alanlarda yoğunlaştığı görüldü. Bulgular, söz konusu güzergahların tamamının çökeceği anlamına gelmese de mevcut zemin bozulmalarının ulaşım güvenliği açısından yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koydu.
ASFALTIN ALTINDAKİ SICAKLIK DİKKAT ÇEKTİ
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, farklı yol kaplamalarının altında yapılan sıcaklık ölçümleri oldu. Zeminin ilk bir metresinde asfalt kaplamanın altında 5,1 derece, beton yüzeylerin altında ise 4,3 derece ölçüldü. Deneysel beton tuğla kaplamanın altında bu değer 2,5 derece olarak kaydedildi.
Çalışmada, güneş ışığını emen yol yüzeylerinin ve biriken suyun donmuş toprağın çözülmesini hızlandırabildiği belirtildi.
Çin-Rusya petrol boru hatlarının çevresindeki ısıl etkinin de kara yolları ve demir yollarından daha geniş bir alana yayıldığı tespit edildi. Boru hatlarının yaklaşık 16 metreye kadar uzanan bir bölgede zeminin sıcaklığını etkilediği, diğer ulaşım yapılarında ise bu mesafenin yaklaşık 10 metre olduğu hesaplandı.
Araştırmacılar, sıcaklık artışının devam etmesi halinde bölgedeki kara yolları, demir yolları ve petrol boru hatlarında hasar riskinin büyüyebileceğini belirtti. Riskli güzergahların düzenli olarak izlenmesi ve yeni altyapı projelerinde donmuş zeminin özelliklerinin dikkate alınması önerildi.