Zeus'a hediye edilen binlerce yıllık gizemli turuncu maddenin sırrı çözüldü
İtalya'nın Pompeii kenti yakınlarındaki antik Paestum yerleşiminde 1954 yılında keşfedilen esrarengiz turuncu renkli maddenin sırrı, 70 yıl sonra çözüldü. Bronz bir kavanoz içinde bulunan bu maddenin sunulan 2 bin 500 yıllık olduğu ve Zeus’a hediye edildiği biliniyor...
Oxford Üniversitesi'nden araştırmacılar, modern kimyasal analiz teknikleri sayesinde bu tarihi gizemi aydınlattı. Gelişmiş gaz kromatografisi ve kütle spektrometrisi kullanılarak yapılan incelemeler, maddenin bal ve balmumuna çok benzeyen yapısını ortaya koydu. Ancak madde günümüz balından daha asidikti; bunun nedeni ise binlerce yıllık süreçte şekerlerin doğal olarak ayrışarak “furan” bileşiklerine dönüşmesiydi.
GİZEMLİ HEDİYENİN SIRRI ÇÖZÜLDÜ
Önceki yıllarda balmumu izlerine rastlansa da, yeni analizler karbonhidratları da ortaya çıkardı. Kavanozun paslı yapısında, basit şeker olan heksoz ve parçalanmış şeker kalıntılarına ulaşıldı. Bu da eserin yalnızca balmumu değil, bozulmuş tatlı bir sunu maddesi olduğunu gösterdi. Yapılan analizlerin sonucunda; bronz bir kavanoz içinde bulunan bu maddenin, Zeus’a sunulan 2.500 yıllık bal olduğu ortaya çıktı.
Tapınakta bulunan bronz kavanozlar, boş bir demir yatak etrafına dizilmişti. Yanlarında altı adet su küpü (hydria) ve iki büyük amfora yer alıyordu. Bu sembolik düzenleme, arkeologlara göre "görünmeyen tanrının varlığını" temsil ediyor olabilir.
SADECE GIDA OLARAK KULLANILMIYORDU
Oxford Üniversitesi araştırmacılarından Luciana da Costa Carvalho, antik Yunan dünyasında balın sadece bir gıda değil, aynı zamanda ölümsüzlüğün sembolü olarak da görüldüğünü vurguladı. Ayrıca bal, o dönemde tıpta, kozmetikte ve dini ritüellerde yaygın olarak kullanılıyordu.
Carvalho, “Antik kalıntılar yalnızca ne yediklerine dair değil, aynı zamanda geçmişin mikrobiyal ve kimyasal ekosistemlerine dair de bilgi sunuyor” dedi. Ekip, bu tür keşiflerin gelecekteki arkeolojik araştırmalara ışık tutabileceğine dikkat çekti.
Araştırmanın sonuçları, Journal of the American Chemical Society adlı bilimsel dergide yayımlandı.