Fenerbahçe

Resmi olarak 1907 yılında kurulan Fenerbahçe Spor Kulübü’nün kökleri, 1899 yılında Black Stockings FC (Siyah Çoraplılar) adı altında faaliyet gösteren futbol takımına dayanmaktadır. Dönemin siyasi krizi nedeniyle iki kez kapatılan futbol takımının, 1907 yılında Hariciye Nazırı Asım ve Server Paşa’ların torunu Londra Sefareti Başkatibi Nuri Bey’in oğlu Ziya(Songülen) Bey ile Harekat Ordusu Feriki (tümgeneral) Şevki Paşa’nın oğlu Ayetullah Bey ve de ünlü edebiyatçı Sami Paşazade Sezai Bey’in yeğeni Enver Necip (Okaner) Bey, Necip Bey’in Moda Beşbıyık sokak 3 numaralı evinin selamlık katında yaptıkları bir görüşme sonucunda ‘Fenerbahçe’nin kurulması konusunda ilk adımları atıldı.

İkinci Meşrutiyetin ilanıyla beraber 1908 senesinde cemiyetler kanununa göre tescil edilen ilk Türk kulübü olan Fenerbahçe Futbol Kulübü’nün ilk yönetim kurulu şöyledir: Ziya Bey “Başkan”, Ayetullah Bey “Genel Sekreter” ve Necip Bey “Genel Kaptan ve Veznedar”. İlerleyen yıllarda Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 3 Mayıs 1918’de kulübe yaptığı ziyaret nedeniyle, 3 Mayıs günü Fenerbahçe’nin resmi kuruluş günü olarak belirlendi (3 Mayıs 1907).

Fenerbahçe’nin ilk kadrosu:

Hintli Asaf – Necip , Ziya – Hasan, Hassan, Sabri – Nasuhi , Şevkati , Galip , Hüseyin , Hayrullah terkibinde (*13), ya da ; Asaf – Ziya , Sami – Ayetullah , Mazhar , Necip – Fethi , Galip , Hüseyin , Hasan , Nevzat

Fenerbahçe’nin ilk amblemi ve renkleri

Fenerbahçe Kulübü’nün ilk amblemi, Fenerbahçe sahilindeki beyaz fener, renkleri ise sarı-beyazdı. Ancak Fenerbahçe’nin resim çizme konusundaki yetenekli futbolcusu ‘Penaltı Kralı’ lakaplı Hikmet Topuz, 1910 yılında bugün bilinen amblemin yaratıcısı oldu.

İşgal yılları ve Kurtuluş Savaşı

1. Dünya Savaşı’nda yenilen Osmanlı İmparatorluğu düşman devletler tarafından işgal edilirken, İstanbul da 16 Mart 1920 sabahı karanlık bir güne uyandı. İşgal orduları tarafından ele geçirilmiş İstanbul’da halka en büyük morali Türk takımlarının yabancılarla oynadığı futbol maçları veriyordu. İşgal kuvvetleriyle 5 yılda oynanan 80 maçın 50’sini Fenerbahçe yaptı. Sarı-lacivertlilerin başta General Harrington Kupası zaferi olmak üzere işgal kuvvetlerine karşı elde ettiği zaferler, biçare bırakılmış halkın tek moral kaynağı haline gelmişti. Düşman ülkelerin takımlarıyla oynadığı 50 maçta sadece iki kez yenilip 41 kez galip gelen Fenerbahçe, Kurtuluş Savaşı’na yardımcı olması için Anadolu’ya kaçırılan silahların sevkiyatında da tarihi bir öneme sahipti.

Kurtuluştan Kuruluşa Fenerbahçe Belgeseli

 

Fenerbahçe Başkanları;

  • Nurizade Ziya Songülen | 1907 – 1908
  • Ayetullah Bey | 1908 – 1909
  • Tevfik Haccar Taşçı | 1909 – 1910
  • Hakkı Saffet Tarı | 1910
  • Galip Kulaksızoğlu | 1911
  • Osman Fuat Efendi (Onursal Başkan)| 1911 – 1913
  • Emirzade Arif | 1911 – 1912
  • Mehmet Hulusi Bey | 1913 – 1914
  • Dr. Hamit Hüsnü Kayacan | 1913 – 1914
  • Sabri Toprak (Genel Başkan) | 1915 – 1934
  • Dr. Nazım Bey | 1915 – 1916
  • İ. Refik A. Nuri Sekizinci | 1918 – 1919
  • Ömer Faruk Efendi (Onursal Başkan) | 1920 – 1924
  • Şükrü Saracoğlu | 1934 – 1950
  • Ali Muhittin Hacıbekir | 1950 – 1952
  • Osman Kavrakoğlu | 1952 – 1953
  • Bedii Yazıcı | 1953 – 1954
  • Osman Kavrakoğlu | 1954 – 1955
  • Zeki Rıza Sporel | 1955 – 1958
  • Agah Erozan | 1958 – 1960
  • Medeni Berk | 1960
  • Hasan Kamil Sporel | 1960 – 1961
  • Razi Trak | 1961 – 1962
  • Dr. İsmet Uluğ | 1962 – 1966
  • Faruk Ilgaz | 1966 – 1974
  • Emin Cankurtaran | 1974 – 1976
  • Faruk Ilgaz | 1976 – 1980
  • Razi Trak | 1980 – 1981
  • Ali Şen | 1981 – 1983
  • Faruk Ilgaz | 1983 – 1984
  • Fikret Arıcan | 1984 – 1986
  • Tahsin Kaya | 1986 – 1989
  • Metin Aşık | 1989 – 1993
  • Güven Sazak | 1993 – 1994
  • Hasan Özaydın | 1994
  • Ali Şen | 1994 – 1998
  • Aziz Yıldırım | 1998 – 2018
  • Ali Y. Koç | 2018 –

Fenerbahçe Stadı

Şimdiki adı Ülker Stadyumu olan Fenerbahçe Şükrü Saraçoğlu Spor Kompleksi’nin bulunduğu alana, 1900’lerin başında Papazın Çayırı deniyordu. Moda’da oturan İngiliz ve Rum gençlerinin maç yaptığı stadın kapasitesi 1949 yılında 25 bin kişiye çıkartıldı. Zaman içerisinde birçok kez yenilenen ve yıkılıp parça parça yeniden yapılan Fenerbahçe Stadı’na, 22 Temmuz 1998’de Aziz Yıldırım başkanlığındaki yönetim tarafından, eski başkan Şükrü Saracoğlu’nun ismi verildi ve günümüzdeki hâlini aldı. Ve 50.530 kişi oturma kapasitesine ulaştı. 2015 yılında Yıldız Holding ile imzalanan 90 milyon Dolar değerindeki anlaşma sonucunda, 2024-25 sezonu sonuna kadar ismi Ülker Stadyumu Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi oldu.

Fotoğraf: fenerbahce.org

Lefter Küçükandonyadis Kamp Tesisleri

1989 tarihinde hizmete giren Lefter Küçükandonyadis Kamp Tesisleri, Fenerbahçe Spor Kulübü’nün tesisleşme ile bu tesisleşmenin kalitesine verdiği önemin çok güzel bir örneği olmuştur. 37.000 metrekare alanında olan ve önceleri Fenerbahçe Dereağzı Tesisleri olarak bilinen, sonrasında ise adı Fenerbahçe’nin efsanevi sporcularından Lefter Küçükandonyadis’ten esinlenerek değiştirilen tesis, 2003 yılında şu andaki mevcut sahasının suni çim ile kaplanması ve tartan pistinin de açılması ile birlikte tekrar hizmete girmiştir.

Fotoğraf: fenerbahce.org

Fenerbahçe’nin Şampiyonlukları;

  • Türkiye Futbol Şampiyonası (3): 1932-33, 1934-35, 1943-44
  • Milli Küme (6): 1936-37, 1939-40, 1942-43, 1944-45, 1945-46, 1949-50
  • Süper Lig (19):  1959, 1960-61, 1963-64, 1964-65, 1967-68, 1969-70, 1973-74, 1974-75, 1977-78, 1982-83, 1984-85, 1988-89, 1995-96, 2000-01, 2003-04, 2004-05, 2006-07, 2010-11, 2013-14
  • Türkiye Kupası – 6:  1967-68, 1973-74, 1978-79, 1982-83, 2011-12, 2012-13
  • Türkiye Süper Kupası – 9:  1968, 1973, 1975, 1984, 1985, 1990, 2007, 2009, 2014
  • Balkan Kupası – 1: 1968
  • Başbakanlık Kupası – 8:  1945, 1946, 1950, 1973, 1980, 1989, 1993, 1998
  • Atatürk Kupası – 2:  1964, 1998
  • İstanbul Ligi – 16:  1911-12, 1913-14, 1914-15, 1920-21, 1922-23, 1929-30, 1932-33, 1934-35, 1935-36, 1936-37, 1943-44, 1946-47, 1947-48, 1952-53, 1956-57, 1958-59
  • İstanbul Şildi – 4: 1930, 1934, 1938, 1939
  • İstanbul Kupası – 1:  1945
  • General Harrington Kupası – 1: 29 Haziran 1923
  • Donanma Kupası – 4: 1982, 1983, 1984, 1985
  • TSYD Kupası – 12: 1969, 1973, 1975, 1976, 1978, 1979, 1980, 1982, 1985, 1986, 1994, 1995

Tarihe geçen teknik direktörler

Fenerbahçe Kulübü’nün ilk teknik direktörü 1907-1910 yıllarında görev yapan Hüseyin Dalaklı’dır. 1932 yılında takımın başına geçen Macar teknik direktör Josef Sweng ilk yabancı teknik direktör olurken, 1957-59 yılları arasında görev yapan bir başka Macar çalıştırıcı Ignace Molnar, sarı lacivertlilere 1959 yılında Türkiye Birinci Futbol Ligi’ndeki ilk şampiyonluğunu yaşatan isim oldu. 2000-01 sezonunda Fenerbahçe’ye şampiyonluk yaşatan Mustafa Denizli ise, sarı lacivertlilere bu zaferi yaşatan ilk Türk teknik direktör unvanına sahip oldu.

Fenerbahçe’nin Süper Lig gol kralları;

  • Ogün Altıparmak (16 gol) – 1970-71
  • Osman Arpacıoğlu (16 gol) – 1972-73
  • Cemil Turan – (16 gol) 1973-74, (17 gol) 1975-76, 1977-78
  • Selçuk Yula – (16 gol) 1981-82, (19 gol) 1982-83
  • Aykut Kocaman – (29 gol) 1988-89, (25 gol) 1991-92, (27 gol) 1994-95
  • Tanju Çolak – (27 gol) 1992-93
  • Bülent Uygun – (22 gol) 1993-94
  • Semih Şentürk – (17 gol) 2007-08
  • Alex de Souza – (19 gol) 2006-07,  (28 gol) 2010-11

Fenerbahçe’nin rekorları

1911-12 senesinde hiç yenilmeden şampiyon olan Fenerbahçe, işgal altındaki İstanbul’da Rum ve İngiliz takımlarının hakimiyetine son verirken, aynı yıl kulübün adı Fenerbahçe Futbol Kulübü’nden Fenerbahçe Spor Kulübü’ne dönüştü. 1922-23 sezonunda hiç gol yemeden şampiyon olan ve dünya rekoru kıran Fenerbahçe, 1959 yılında ilk kez Türkiye 1. Futbol Ligi adıyla düzenlenen ve şimdiki adı ‘Süper Lig’ olan organizasyonun ilk şampiyonu oldu. 1969-70 sezonunda sadece 6 gol yiyen Fenerbahçe, bir sezonda en az gol yiyen takım unvanını halen elinde bulunduruyor. Meşhur 1988-89 sezonunda 36 maçta 103 gol ataran şampiyon olan sarı lacivertliler, bir sezonda en fazla gol atan takım unvanına da sahip. Aynı sezonu 29 galibiyet, 6 beraberlik ve 1 mağlubiyetle tamamlayan Fenerbahçe, maç başına 2.58 puanla Türkiye 1. Futbol Ligi’nde en iyi performans rekorunu da elinde bulunduruyor. Fenerbahçe’nin en çok forma giyen futbolcusu, 1975-1980 yılları arasında 570 maça çıkan Müjdat Yetkiner olurken, 1915-1934 yılları arasında 353 maçta 470 gol atan Zeki Rıza Sporel de Fenerbahçe formasıyla en çok gol atan oyuncu konumunda.

Fenerbahçe Efsanesi: Lefter Küçükandonyadis


Fenerbahçe tarihinin en golcü futbolcuları;

  • Lefter Küçükandonyadis: 1947-1951, 1953-1964 | 215 gol
  • Melih Kotanca: 1938-1948 | 172 gol
  • Alex de Souza: 2004-2013 | 171 gol
  • Aykut Kocaman: Aykut Kocaman | 1988-1996 | 167 gol
  • Naci Bastoncu: 1934-1947 | 162 gol
  • Cemil Turan: 1972-1981 | 127 gol
  • Fikret Arıcan: 1928-1947 | 109 gol
  • Ogün Altıparmak; 1963-1971 | 89 gol
  • Şeref Has: 1955-1969 | 89 gol
  • Semih Şentürk: 2000-2013 | 86 gol