Taş evleriyle ünlü, Bektaşi-Türk kültürünün yaşatıldığı Çalçakırlar Köyü

Denizli’nin Çal ilçesinde bulunan Çalçakırlar Köyü, ilçedeki tek Alevi – Bektaşi Türk kültürünü yaşayan ve yaşatan yer. Yaklaşık 100 hanede 400 kişinin yaşadığı köyün ilk yerleşimcilerinin kökeni Oğuz Türkleri'ne dayanıyor.

Taş evleriyle ünlü, Bektaşi-Türk kültürünün yaşatıldığı Çalçakırlar Köyü

Çalçakırlar'da, 1987 yılından bu yana Cem ayinlerinin ve dinsel uygulamaların gerçekleştiği bir de Cemevi (Meydanevi) bulunuyor. Cemevinde; post, çerağ, taht-ı Muhammed, küre, niyaz taşı gibi geleneksel Bektaşi simgeleri yer alıyor.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Çalçakırlılar, Bektaşi kimliklerinin yanında, kendilerinin “Oğuz Türk'ü” olduklarını her fırsata belirtiyor ve çevrelerinde köyün kurucusu Çakır Bey'in adından dolayı “Çakır Yörük'ü” olarak da tanındıklarını söylüyor.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Denizli yöresi yerel kültürün nitelik ve nicelik açısından en seçkin öğelerinden birisi olan Çalçakırlar, Bektaşi öğretisi ile Türk kültürünün iç içe geçtiği yapıların çeşitkenlik gösterdiği bir sosyolojik galeri özelliği taşır.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Bektaşiliğin temel kurum ve argümanları olan Muharrem ayı gelenekleri, nevruz kültürü, hıdrellez kutlamaları, Çalçakırlar Bektaşileri’nin sosyal, kültürel ve inançsal dünyalarında büyük önem verdikleri pratikler.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Özellikle hıdrellez kutlamaları Çalçakırlar Köyü’nde, kalabalık kitleler hâlinde, çevre halkından büyük katılımlarla gerçekleştiriliyor.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Hıdrellez şenlikleri geleneksel olarak Dümülcü Sultan adlı türbenin çevresinde gerçekleştiriliyor. Hıdrellez günü türbede toplanılarak kurbanlar kesiliyor, lokmalar hazırlanıyor ve dualar ediliyor. Ertesi gün ise köydeki bir diğer kutsal mekân olan Gaip Erenler'de, benzer Hıdrellez etkinlikleri yapılır.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Çalçakırlar köyünde Anadolu Alevi-Bektaşi kültürünün yaygın geleneklerinden türbe kutsama ve buna bağlı oluşan adak geleneği, adak kurbanı ritüeli de canlılığını koruyor.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Büyük bir ustalık ve incelikle yapılan taş evlerin bulunduğu köyde; Dümülcü Sultan, Gaip Erenler, İmze Dede ve Çat Dede adlı dört türbe bulunuyor. Dört mekân da köylülerce kutsal kabul edilerek sık sık ziyaret ediliyor.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Dümülcü Sultan Türbesi özellikle askere giden gençler tarafından ziyaret edilen ve adak adanılan bir mekân.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Askerlik hizmetini tamamlayarak köye dönen gençler, türbede kurban keserek adaklarını yerine getiriyor.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Çalçakırlar köyünde Bektaşiliğin iç yapılanışı ile bağlantılı dedebaba, halifebaba, baba, derviş, muhib şeklindeki yetki paylaşım piramidi, orijinal hâliyle işlemekte.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Köyde Bektaşiliğin, kutbu sayılan dedebabaya bağlı bir halifebaba, iki baba, dört derviş ve muhibler yaşıyor.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Köyde bir de cami bulunuyor. Caminin özelliği ise minaresinin olmaması.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Köy halkı geçimini tarım ve hayvancılıktan kazanıyor. Çalçakırlar, pekmeziyle de ünlü bir köy.

Foto: Meriç Ulukuş/DepoPhotos

Çalçakırlılar için Muharrem Ayı, ayrı anlam ifade ettiğinde bu ay içinde köye ziyaretçi sayısı da artıyor.