Sözcü Plus Giriş

Akdeniz’in Evliya Çelebi’si

Tuba, yaklaşık iki yıl önce yaralı bir halde İztuzu Plajı’na çıktı. Tedavi edilip yeniden denize bırakıldı. Uydu cihazı ile izlenen deniz kaplumbağası 8 bin kilometre yol kat etti, Yunanistan, Malta, Tunus, İtalya, Arnavutluk ve Karadağ kıyılarını gezdi.

Mustafa SARIİPEK
Güncellenme: 07:50, 28/02/2021
Akdeniz’in Evliya Çelebi’si

HAZİRAN 2019'da Muğla Dalyan'daki İztuzu Plajı'nda gece kontrolleri yapan ekipler, yaralı halde bir caretta caretta türü deniz kaplumbağası ile karşılaştı.

Caretta caretta yavruları yumurtadan çıktığında yaklaşık 20 gram ağırlığında oluyor.

Kabuğunun arkasında bir pervane yarası bulunan hayvan Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi'nde (DEKAMER) tedavi altına alındı. ‘Tuba' adı verilen hayvan, iki aylık tedavi sonrasında yeniden denize bırakıldı. Üzerine takılan uydu cihazı ile takip edilen Tuba oldukça gezgin çıktı.

İribaş olarak da bilinen bu tür, yetişkinliğinde 100 kilograma kadar çıkıyor.

İLK DURAK RODOS

Tuba önce Rodos Adası üzerinden Marmaris'te Cennet Adası, 14 Kasım'da Bozburun'a, 18 Kasım'da Ege Denizi'nde Yunan adalarına ilerledi. Bir aydan kısa sürede Yunanistan'ın güneyine ulaştı. 13 Ocak 2020'de Tunus Platosu'na ilerledi. Gabes Körfezi'nden şubat sonunda tam tersi istikamette ilerledi. Mayısa kadar Malta Adası'nın güneyinde açık denizde kaldı. Mayıs başında tekrar yönünü değiştirip kuzeye, önce Sicilya sonra İtalya'nın güneyine ilerledi. 25 Mayıs'ta İtalya'ya 20 günde 250 km ilerleyerek ulaştı.

Tuba'nın takip ettiği rotayı gösteren video, YouTube'da yer alıyor.

HÂLÂ İTALYA'DA

1 Temmuz'da Çizme'den ayrılıp Adriyatik'e geçti. Böylece Türkiye'den Adriyatik'e kadar izlenen ilk kaplumbağa oldu. Yaklaşık 1 ay Adriyatik'te Arnavutluk ve Karadağ açıklarında kaldıktan sonra ağustos başında tekrar İtalya'nın güneyine indi ve hâlâ oralarda geziniyor.

Kaplumbağaların takibi, korunma önlemleri için de büyük önem taşıyor.

ÜZERİNDEKİ VERİCİNİN PİLİ BİTEBİLİR

PAMUKKALE Bilim Merkezi Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve DEKAMER Proje Yöneticisi Prof. Yakup Kaska, “Tuba, 8 bin kilometrenin üzerinde yol aldı. Taktığımız uydu takip cihazında beklenen pil ömrüne ulaştık. Ancak birkaç ay daha cihazdan veri alabileceğimizi umuyoruz” diye konuştu. Cihazın pili biterse Tuba'nın dönüş rotası takip edilemeyecek. Ancak Dalyan'a gelirse onu tanımak mümkün olacak. Kaska “Kollarına üzerinde seri numarası olan markalar yerleştirdiğimiz için tekrar Dalyan'a yuva yapmak için gelirse kolayca tanıyabiliriz. Umuyoruz bu yaz yuva yapar. Amacımız, izlediğimiz kaplumbağa sayısını artırabilmek ve daha fazla hayvanın benzersiz yolculuklarına tanıklık edebilmek” ifadelerini kullandı.

Cihazların hayvanlara bir zararı bulunmuyor.

TUBA'NIN FAVORİSİ İTALYA KIYILARI OLDU

TUBA'nın Akdeniz'de 18 aydır devam eden yolculuğunda en çok zaman geçirdiği bölge İtalya kıyıları olarak belirlendi. Üzerine takılan uydu cihazları sayesinde, bu yaş grubundaki caretta caretta cinsi kaplumbağaların bir dalışta ne kadar su altında kalabildiği, kaç derece sıcaklığı tercih ettikleri gibi önemli bilgiler elde ediliyor. Bu türün rotasını nasıl ve neye göre belirlediği, hangi bölgelerde daha uzun zaman geçirdiği, değişen hava ve deniz koşullarında nereye yöneldiği gibi noktalar detaylı şekilde analiz ediliyor. Uzmanlar şimdi Tuba'nın Dalyan'a geri dönüşünü merakla bekliyor.

Takip cihazları, kaplumbağaların sırtına özel bir yapıştırıcı ile takılıyor.