Bu web sitesi ne yazık ki Internet Explorer 9 ve altını desteklememektedir. Lütfen web tarayıcınızı Internet Explorer 10 ve üstü bir sürüme yükseltiniz.
Beyin belirsizliği sevmez
Beyin belirsizliği sevmez
Konu ne olursa olsun, hepimiz karar verirken pek çok faktörden etkileniyoruz. Bu süreçte beynin en fazla etkilendiği dönem ise kararsız kalınan dönem. Özellikle de geleceğe yönelik kararlar alırken, atacağımız her bir adımın tüm hayatımızı şekillendireceğini asla unutmamamız gerekiyor. Tıpkı yarın ülkemizin geleceğiyle ilgili kullanacağımız oya karar verirken yaptığımız gibi. Biz de bu noktadan yola çıktık ve Psikolog Zeynep Evgin Eryılmaz’la karar verme üzerine bir röportaj yaptık…
Yaşam 15 Nisan 2017 - 00:50

Birgan BİLEKE

Konu ne olursa olsun, hepimiz karar verirken pek çok faktörden etkileniyoruz. Bu süreçte beynin en fazla etkilendiği dönem ise kararsız kalınan dönem. Özellikle de geleceğe yönelik kararlar alırken, atacağımız her bir adımın tüm hayatımızı şekillendireceğini asla unutmamamız gerekiyor. Tıpkı yarın ülkemizin geleceğiyle ilgili kullanacağımız oya karar verirken yaptığımız gibi. Biz de bu noktadan yola çıktık ve Psikolog Zeynep Evgin Eryılmaz'la karar verme üzerine bir röportaj yaptık…

4

Sorumluluk almak endişe yaratır

– Karar verme hareketimizi en fazla etkileyen psikolojik faktörler neler?
Kararlarımızı verirken çoğu kez bir şeyleri kaybetmekten korkuyoruz. Bu süreçte iyi ve kötü seçenek arasında karar vermek çok kolay; zor olan iki iyi seçenek arasında kalmak. Hangisinin bizim için daha iyi olduğunu anlamak her zaman net değildir ve seçmediğimiz seçeneğin de pek çok iyi yanı vardır. Böyle durumlarda çoğu kez karar vermeyi erteleriz. Ne de olsa bir şeylere “Evet” demek diğer seçeneklere “Hayır” demeyi getirir. Karar vermemek ise bizi seçim yapmanın ve sorumluluğunu almanın yaratacağı endişeden korur.
– Seçmemeyi seçmek de bir karar mıdır?
Her kapıyı açık tutan kişiler seçmemeyi seçer ve bunun sonucunu yaşar. Bazen de belirsizliğin yarattığı gerginliğe katlanmamak için çok çabuk karar veririz. Bazı seçimlere evet derken diğer iyi seçenekleri elemek ne kadar endişe vericiyse, belirsizilikte kalmak da o kadar endişe vericidir. Oysa belirsizliğe tolerans geliştirmek hem yaratıcılığımızı, hem de daha akıllı kararlar alma kapasitemizi artırır.

5

Sadece mantığımızla değil duygularımızla da varız

– Bu dönemde atacağımız adımların ne kadarını akıl ne kadarını duygular belirlemeli?
Çoğu kez kalbimizle vermemiz gereken kararları mantığımızla vermeye kalkıyoruz. Avantaj ve dezavantaj listesi karar verme süreçlerinde elbette faydalı ama biz sadece mantığımızla değil duygularımızla da varız. Ve eğer bir konu hakkında kararsızlığımız topladığımız tüm verilere rağmen devam ediyorsa veya aldığımız kararı uygulamamak için bahaneler üretiyorsak, bu daha derinde yüzleşmemiz gereken duygusal bir konu olduğuna işaret eder.

Psikoloji mezunu ve iki çocuk annesi Zeynep Evgin Eryılmaz, Los Angeles'ta ‘University of Southern California' iletişim mastırı yapmış. Uzun süre reklamcılık yaptıktan sonra Gestalt Psikolojisi alanında eğitim almış. Aynı zamanda da yönetici ve takım koçu olan Eryılmaz, Uluslararası Koçluk Federasyonu'nun Türkiye'de Master Coach sertifikası verdiği 10 isimden biri. Şimdi ise The School of Life'ın eğitim kadrosunda.

2

Eğitim şekli doğru karar almayı etkiler

– Kültürel yapı kararlarımızı ne ölçüde etkiliyor?
Hayatta en kolay olan herhangi bir şeye körü körüne inanmak. İlkel beynimize göre farklı görüşler tehlikelidir ve bizi belirsizlikte bırakır. Beyin doğal olarak belirsizliği sevmez ve hemen bir karara yapışmak, taraf tutmak ister. Böylesi bir inanç kişiyi çelişkili bilgilerin yarattığı belirsizlik ve endişeden korur. Oysa her konuda biri A diyorsa başka biri de mutlaka B der. Bu nedenle karar almakla ilgili süreçler kültürden kültüre değil, eğitimden eğitime değişkenlik gösteriyor. Ezberci ve her cevabın hazır olduğu bir eğitim sistemiyle değil düşünmeye ve araştırmaya yönlendiren bir eğitim sistemiyle kişiler daha bilge kararlar almayı öğrenir.