Kıbrıs’ın simgesi: Hora

1974 yılındaki Kıbrıs Barış Harekatı’nın ardından “Yavru Vatan’’ sözcüğü ile birlikte “Hora’’ adı da sık sık duyulmaya başlanmıştı. Maden Tetkik Arama Enstitüsüne ait, “Sismik 1’’ ya da bilinen adı ile “Hora’’ gemisi Ege denizinde araştırmalara başlamıştı. Bu seferler, Türkiye ile Yunanistan’ı bir kez daha karşı karşıya getiriyordu.

Kıbrıs’ın simgesi: Hora

1942 yılında Almanlar tarafından lojistik destek, arama kurtarma ve mayın tarama amacıyla inşa edilen gemi, Türkiye’ye hibe edilmiş, 1960 yılında ise emekliye ayrılarak işçi yatakhanesi olmuştu. Geminin kaderi, 1974'teki Kıbrıs Barış Harekatı’ndan sonra değişti. Yunanistan 1976 yılında Ege Denizi’nde petrol sondajlarına başladı. Türkiye de benzer bir faaliyette bulunmak istiyordu. Ancak Deniz Kuvvetleri dahil hiçbir kurumda böyle bir gemi yoktu. İşte ‘'Hora'' o günlerde akla geldi.

Prof. Ziya Aktaş

BAKAN AKTAŞ: ÇOK ÖNEMLİ

Bülent Ecevit hükümetlerinde Enerji Bakanlığı görevinde bulunan DSP İstanbul eski Milletvekili ve Başkent Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Ziya Aktaş, denizlerimizde doğalgaz ve petrole yönelik sismik araştırmalar konusunda SÖZCÜ HaftaSonu'na şunları söyledi: “Benim bakanlığım döneminde de hem denizlerimizde hem de Güneydoğu bölgemizde sondajlar ve sismik araştırmalar yaptık.

Yunanistan'la Ege denizinde yaşanan gerilim Türkiye'nin en önemli gündemiydi.

PETROL ARAMIŞTIK

Bir yabancı şirketi Karadeniz'de bu konuda görevlendirdik. Ancak petrol rezervi tespit edilemediği yönünde rapor geldi. O zamanlar doğalgaz ön planda değildi, petrole yoğunlaşmıştık. Bugün ise sismik araştırmalar yapılması, Karadeniz'de de doğalgaz tespit edilmesi, miktarı ne olursa olsun önemlidir.''

Türk basını Hora'nın Ege'de yaptığı yolculuğu gün gün takip edip halkı bilgilendirdi.

2. SAVAŞ SEBEBİ

Gemi 1987 yılında 45 yaşındayken yine Ege'nin yolunu tuttu. Yunanistan Ege'de petrol aramalarına başlayınca “Hora” da bu kez savaş gemileri eşliğinde Ege'ye açıldı. Dönemin Yunanistan Başbakanı Andreas Papandreu, geminin Yunan kıta sahanlığına girmesi halinde ateş açılacağını ilan etti. Bu tehdide Başbakan Turgut Özal, “Gemimize dokunulursa bu savaş sebebi olur” diye karşılık verdi. Yunanistan geri adım atarak Ege'deki çalışmaları durdurdu ve gerginlik de sona erdi.

Başbakan Turgut Özal, Yunanistan'ı Hora konusunda net şekilde uyardı.

EĞİTİM GEMİSİ OLDU

Bugün 79 yaşında olan Mavi Vatan'ın ilk amiral gemisi “Hora” 2005 yılına kadar Ege'de sismik araştırmalarına devam etti. “Jilet'' olmasına izin verilmedi ve İstanbul Teknik Üniversitesi Denizcilik Fakültesi'ne devredilerek öğrenciler için eğitim gemisi oldu. ‘'Hora'' unutmayanlar için Kıbrıs Barış Harekatı'nın 47. yılında “Yavru  Vatan'' ile birlikte anılmaya devam ediyor.

PTT, Türkiye'nin gurur kaynağı olan Hora için MTA Sismik-1 “HORA” adlı zarf ve pul çıkardı.

FİLMİ BİLE ÇEKİLDİ

“İşçi yatakhanesi'' boşaltılarak gemiye denizde sismik araştırmalar yapabilecek teknik donanımlar yerleştirildi. MTA'ya devredildi ve 23 Temmuz 1976'da demir aldı. 12'si mürettebat 30 bilim adamıyla Ege'ye açıldı. Geminin ilk seferi, Yunanistan'dan ilk nota gelmesine de neden oldu. İki ülke arasında “Hora” nedeniyle başlayan kriz tırmandı ve yeni bir savaşın eşiğine gelindi. Dönemin Başbakanı Süleyman Demirel, “Hora'ya dokunana karşılık veririz'' derken, Genelkurmay Genel Sekreteri Güven Ergenç “Hora'nın refakatçileri harp gemileridir.

KIBRIS’TAN SONRA 2. ZAFER

Gemilerimize tecavüz harp nedenidir'' açıklaması yaptı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi de, “Hora krizini'' görüştü. “Hora'' ilk seferini 15 Ağustos 1976'da tamamlayıp geri döndüğünde İzmir limanında coşkulu gösterilerle karşılandı. Kıbrıs'tan sonra adeta 2. bir zafer kazanılmıştı. Gemi, Ege'de petrol yatağı bulamadı ama Türk insanının üzerine titrediği bir simge oldu. Yeşilçam da bu coşkuya kayıtsız kalmadı. Yönetmen Remzi Jöntürk, Fikret Hakan ve Meral Orhonsay'ın başrolünü paylaştığı bir sinema filmi çekti.  PTT ise, “Hora'' için ilk gün zarfı ve pulu çıkardı.