TikTok, organizasyon ve temizlik videoları, tüketim ve atıksız hayat 

Son birkaç aydır TikTok’ta ev düzeni ve temizlik videoları oldukça dikkat çekiyor. Kullanıcıların aylık ya da haftalık alışverişlerini düzenleyiciler kullanarak dolaplarına yerleştirdiği ya da temizlik yaparken çektikleri bu videolar izlemesi keyifli anlar olarak dijital günlüklerimizde yerlerini alıyor. İşin seyir kısmında bir sorun olmamakla birlikte bu videoları örnek alan izleyicilerin hayatlarına da uyarlaması durumunda korumaya çalıştığımız dünyamıza minik bir darbe de biz vurmuş olmuyor muyuz peki?

TikTok, organizasyon ve temizlik videoları, tüketim ve atıksız hayat 

Kullanıcı sayısı 1 milyarı çoktan geçmiş olan video mecrası TikTok, çoğumuzun bildiği üzere  içinde her tür video bulabileceğimiz ve kısa formatı ile öne çıktığı için tüketmesi kolay içeriklerle milyonlarca izlenme yaratabilen bir dijital uygulama. Kullanmaya başladığınızda yemek tariflerinden hobi-sanat ipuçlarına, hayat kolaylaştıran önerilerden astroloji okumalarına birçok farklı kategoriyi bulabileceğinizi keşfediyorsunuz. 

Ev ve dolap içi organizasyon videoları
Son zamanlarda öne çıkan bir kategori var ki popülaritesi TikTok'tan Instagram ve Twitter akışlarımıza kadar sıçradı: ev/dolap organizasyon ve temizlik anları. Direkt olarak psikolojimizin düzen tatminine “oynayan” bu videolarda aylık ya da haftalık market alışverişlerinin dolaplara yerleştirilmesini izliyoruz. Önceden kurulmuş mükemmel bir dolap içi düzenine alınan ürünlerin yerleştirilmesi bir yapboz oyunu tatmini ile aynı hissi uyandırıyor. Buraya kadar bir sorun yok. Çünkü hem ev düzenine dair bir şeyler öğreniyoruz, hem de izlerken anlamlı bir tatmin yaratıyoruz. Bu tatmin “ben de böyle bir düzen oluşturayım” ilhamıyla devam ediyor ve sorunun başladığı yere geliyoruz: aşırı tüketim. 

Bu videolarda meyve-sebze alışverişleri dışında bolca paketli ürün kullanıldığını hemen fark edebiliriz. Dolap içi meyve-sebze düzeninde kullanılan ayırıcı ürünler hem çabuk bozulan bu ürünleri taze tutmaya yarıyor, hem de yeme vakti geldiğinde hızlıca hazırlamak adına bir pratiklik sağlıyor. Tasarrufu desteklediği için sadece taze ürünler üzerine çekilmiş videolardan birçok şey öğrenebiliyoruz. Limonu ve havucu suda saklarsanız daha geç bozulacağı bilgisi gibi. Bir de hem sağlığa hem dünyaya zararlı paketli ürün düzenlemeleri mevcut. Yani ihtiyacın fazlası belki videolara beğeni gelsin diye alınıyor, belki de video sahibinin hayat düzeni bu şekilde, bilemiyoruz. Fakat bu düzenin de kimi izleyenlerde ilham yaratması olası bir durum ve bu hem sağlığımıza hem de dünyamıza iyilik alanı açmıyor. Burada bahsettiğimiz tüm paketli ürünler değil tabii ki de; değinmek istediğimiz plastik paket olmadan da alınabilen meyve-sebzeler ve vücudun ihtiyacı olmayan birçok paketli yiyecek – içecek gibi tek kullanımlık plastik atığı oluşturan birçok ürün. 

Aşırı tüketim vs sürdürülebilir hayat
Dünyanın geldiği bu günlerde sürdürülebilirlik, sıfır atık, plastik kullanımının azaltılması, dönüştürülebilen ya da yeniden kullanıma açık ürünlerin tercih edilmesi gibi konular gereksiz tüketimi teşvik eden videolardan daha çok gündemde olmalı diye inanıyoruz. İçinde milyonlarca video barındıran TikTok'ta sıfır atık gibi konularda öneri veren videolar da elbette var. Fakat paketli ürün düzenleme videolarının en çok izlenenleri 25-45 milyon izlenme alırken, sıfır atık ya da evde geri dönüşüm videoları en fazla 5-7 milyon izlenme yaratıyor. Tüketime alışmış bir dünyanın hangi tarafa daha çok meyil göstereceğini buradan bile tahmin edebiliriz. Sadece oluşan sanal tatmin için izlemekte bir sorun olmamakla birlikte bu konularda ilham alma evresine geldiğimizde neyi hayatımıza uyguladığımıza dikkat edelim demek gerekir. Eve kasalarca 500ml şişe su alıp, göze hitap eder bir düzende yerleştirip, suyu bu şekilde tüketmeyi örnek almamalıyız, örneğin.


Bu videoların bir de temizlik yapılanları var ki her bireyin öyle temizlik yapması çok daha zararlı sonuçlara kapı açabilir. Klozeti yaklaşık 25 farklı temizlik ürününü aynı anda kullanarak temizleyen TikTok fenomenleri bu videolarla ortalama 40-50 milyon izlenme yaratıyorlar. Genç bir kullanıcının tuvaleti böyle temizlemesi gerektiğini sanması ya da bunu birkaç kez denemesi bile dünya suyunu gereksiz bir şekilde kirletmeye olumsuz bir katkıda bulunur.


İyi örnekler de mevcut
Bunların yanında hem Türkiye'de hem de dünyada çokça izlenen ve sürdürülebilirliğe odaklanan birçok video üretici de bulunuyor. Örneğin Youtube'da çok popüler olan Hamimommy kanalını bir ev hanımı yönetiyor.

Kanal sahibi evde sadece karbonat, limon ve sirke kullanarak nasıl temizlik yapılacağını anlatırken atıksız bir hayat için verdiği ipuçlarıyla izleyenlere başka bir ilham yaratıyor. İzlemesi yine oldukça keyifli çünkü bu videolar ile alışkanlıklarımız kırılıyor ve doğaya zararsız temizliğin diğer türlüsünden kolay ve sağlıklı olduğunu görmek kendi hayatımızı değiştirmek adına bir istek yaratıyor. Aynı bakış açısıyla pişirdiği yemekleri en az popüler TikTok videolarındaki kadar düzenli yerleştiriyor ve bunun ipuçlarını da anlatıyor. Kısacası ilham alacağımız içeriklerin çekim şekli ve süresi algımızı ve harekete geçme isteğimizi etkiliyor olabilir fakat burada en çok önemsemek gereken hayatımızda yapacağımız bir değişikliğin sonuçlarının hangi tarafa daha çok yarayacağını mutlaka hesaba katmamız gerektiğidir.

TikTok'ta büyük tehlike İlginizi Çekebilir TikTok'ta büyük tehlike