20 milyar dolar sıcak paraya 13 milyar dolar faiz ödendi
Türkiye ekonomisinde kısa vadeli sermaye girişlerine dayalı ekonomi modeli, kırılganlıkları derinleştirdiği için çok tartışılıyor.
Yüksek faiz veya kısa vadeli kâr elde etmek amacıyla ülkeler arasında hızla hareket eden ve zaman zaman spekülatif de olabilen yabancı sermayeye yani ‘sıcak para’ya bağımlı yapı, küresel risk iştahındaki ani değişimlerde hızlı çıkışlara yol açarken, bu durum döviz piyasasında kur şoku riskini büyütüyor.
NE FAYDASI OLDU
Kur şokunu önlemek için Merkez Bankası (TCMB) rezervleri ile piyasaya yapılan müdahaleler de rerezervlerde erezyona yol açıyor. Ekonomist Rıfat Gencal sistemin maliyetine dikkat çekiyor. Mesele Ekonomi yayınına katılan Ömer Rıfat Gencal’ın hesaplamasına göre, 2024 başından itibaren Türkiye’ye giren yaklaşık 20 milyar dolarlık carry trade sermayesi, 2.25 yılda (27 ayda) dolar bazında reel yüzde 66 getiri sağladı.
Bunun Türkiye’ye maliyeti ise yaklaşık 13 milyar dolar oldu. Gencal, “20 milyar dolarlık ‘carry trade’in ne faydası oldu. 13 milyar dolarla kaç hastane, kaç okul yapardık?” ifadelerini kullandı.
Kırmızı alarma geçmek üzereyiz
Finansal piyasalar uzmanı Dr. Murat Kubilay, savaş uzadıkça yabancıların sıcak para çıkışı ve yerlilerin altına yöneliminin arttığını belirtirken, “Sarı alarmdan artık turuncu alarma geçtik” uyarısında bulundu. Bu gidişatla, Merkez Bankası’nın 22 Nisan’daki Para Politika Kurulu toplantısına kadar kırmızı alarma geçilmiş olacağını ifade eden Kubilay, “Dayanabilir miyiz? Belirsiz, önümüzde 12 uzun iş günü var” dedi.