2050'de gençlerin yüzde 40'ını etkileyecek! Uzağı görememe sorunu artıyor
Dünya genelinde miyopi, yani uzağı net görememe vakaları hızla artarken, yeni bir araştırma bu artışın arkasında modern yaşamın yaygın bir alışkanlığının olabileceğine işaret ediyor. Göz hastalığındaki yükselişin nedeni tam olarak bilinmezken, New York Eyalet Üniversitesi (SUNY) Optometri Koleji’nden araştırmacıların çalışması, sorunun yalnızca ekran süresiyle açıklanamayabileceğini ortaya koyuyor.
Araştırma kapsamında 21’i miyop, 13’ü normal görmeye sahip toplam 34 gönüllü üzerinde laboratuvar testleri yapıldı. Katılımcılara parlaklık ve kontrast düzeyi değişen kare hedefler gösterildi ve her bir göz ayrı ayrı bu hedeflere tekrar tekrar odaklandı.
Araştırmacılar, özellikle yakına odaklanmayı gerektiren aktivitelerin – yani “yakın çalışma” olarak adlandırılan görevlerin – göz bebeğinin daralmasına yol açarak göze giren ışık miktarını sınırladığını ve bunun miyopiye katkı sağlayabileceğini belirledi.
Görsel sinirbilimci Jose-Manuel Alonso, miyopinin dünya genelinde neredeyse salgın seviyesine ulaştığını ancak nedenlerinin hâlâ tam olarak anlaşılmadığını ifade etti.
Çalışmanın, özellikle kapalı alanlarda sürdürülen yakın çalışmalarda retinaya ulaşan ışık miktarının ortak bir temel faktör olabileceğini öne sürdüğünü söyledi.
Araştırmacılar, yakına bakışla ilişkili üç davranışı inceledi: Gözün odaklanması (akomodasyon), gözlerin içe dönmesi ve göz bebeğinin daralması. Ayrıca ışık ve karanlığın işlenmesinden sorumlu olan retinadaki ON ve OFF yollarının aktivasyonunu hesaba katan düzenlemeler yapıldı.
Daha önce zayıf bir ON yolunun miyopiyle bağlantılı olduğu bilinse de mekanizma net değildi. Bu çalışmada, gözlerin içe dönmesi ve göz bebeğinin küçülmesi üzerinde parlaklıktan çok kontrastın etkili olduğu saptandı.
Ayrıca miyop kişilerde gözlerin, odaklanmadan önce bile daha fazla içe dönük olduğu ve göz bebeklerinin normal görmeye sahip kişilere kıyasla daha fazla küçüldüğü gözlemlendi. Araştırmacılara göre bu kombinasyon, ON yolunu zayıflatıyor olabilir.
Bu bulgular, miyopide odağın parlaklığa öncelik verdiği ve bunun bir geri besleme döngüsü oluşturarak durumu kötüleştirebileceği yönünde yeni bir hipotezin ortaya atılmasını sağladı. Özellikle kapalı ortamlarda ışığın daha az olması, sorunu büyütebilir. Optometri doktora öğrencisi Urusha Maharjan, parlak dış ortam ışığında göz bebeğinin gözü korumak için daraldığını ancak yine de retinaya yeterli ışık ulaştığını belirtti. Buna karşılık, telefon, tablet veya kitap gibi yakın nesnelere kapalı ve loş ortamlarda odaklanıldığında göz bebeğinin parlaklık nedeniyle değil, görüntüyü keskinleştirmek için daraldığını; bu durumun ise retinaya ulaşan ışığı önemli ölçüde azaltabileceğini ifade etti.
Miyopi, güçlü bir genetik bileşen de dahil olmak üzere çok sayıda faktörü içerdiği için incelenmesi zor bir durum olarak tanımlanıyor. Göz küresinin normalden daha uzun olması nedeniyle görüntülerin retinaya doğru şekilde odaklanamamasıyla ortaya çıkıyor. Araştırmacılar, sorunun yalnızca bulanık görmeden değil, aynı zamanda ışık kaybından da kaynaklanabileceğini savunuyor. Bu yaklaşım, fazla güçlü düzeltici lenslerin hem odağı hem de ışık miktarını etkileyerek sorun yaratabileceğini de açıklayabilir.
Araştırma, küçük bir örneklemle yürütüldü; katılımcıların görme durumları zaman içinde izlenmedi ve açık alan ile kapalı alan koşulları doğrudan karşılaştırılmadı. Araştırmacılar bulgularını önceki çalışmalarla birlikte değerlendirerek bazı çıkarımlarda bulunuyor. Çalışma Cell Reports’ta yayımlandı. Öte yandan 2050 yılına kadar gençlerin yaklaşık yüzde 40’ının miyop olmasının beklendiği belirtilirken, artışın yalnızca ekran kullanımına değil, kapalı alanlarda kalma ve yakın nesnelere odaklanma eğiliminin artmasına da bağlı olabileceği ifade ediliyor. Alonso, bunun nihai bir yanıt olmadığını, ancak mevcut kanıtları bir araya getiren ölçülebilir fizyolojiye dayalı yeni bir düşünme biçimi sunduğunu vurguluyor.