Çölün ortasında dörtnala koşan atın sırrı çözüldü
Çin, İç Moğolistan bölgesindeki Kubuchi Çölü’nün tam kalbinde, bilim ve sanatı bir araya getiren dünyaca ünlü bir mühendislik harikasına imza attı: Gökyüzünden bakıldığında dörtnala koşan devasa bir at şeklinde tasarlanan Junma Güneş Enerjisi Santrali.
Bir zamanlar tamamen ıssız ve çorak bir kum düzlüğü olan bu bölge, artık Çin’in en büyük temiz enerji üslerinden biri. Güneş panellerinin özel dizilimiyle oluşturulan bu "koşan at" figürü, şimdiden "Dünyanın en büyük güneş enerjisi görüntüsü" unvanıyla Guinness Dünya Rekorları’na adını yazdırdı.
NASA uydu görüntüleri, 2017'de kupkuru bir çöl olan bu arazinin, sadece birkaç yıl içinde fütüristik bir enerji kompleksine nasıl dönüştüğünü gözler önüne seriyor.
400 kilometrelik dev enerji kuşağı
Halen yapım aşamasında olan proje, aslında 400 kilometre uzunluğunda ve yaklaşık 5 kilometre genişliğinde devasa bir güneş enerjisi kuşağı yaratmayı hedefliyor.
Proje 2030 yılında tamamen bittiğinde, tam 100 GW’lık akılalmaz bir enerji üretim kapasitesine ulaşacak. 2024 yılı itibarıyla 5,4 GW’lık kısmı tamamlanan projede, bu yıl (2026) ek 7 GW’lık kapasite daha devreye alınıyor.
Sadece o meşhur "koşan at" şeklindeki panel dizisi bile tek başına yılda yaklaşık 2 milyar kWh elektrik üreterek dev şehirlere hayat veriyor.
Çöl vahaya dönüşüyor
Bu devasa projenin en büyüleyici yanı, sadece elektrik üretmesi değil, aynı zamanda çöl ortamını kökten iyileştirmesi. Mühendisler, panelleri güçlü çöl rüzgarlarını kırabilmesi için standart tesislerden çok daha yüksek yerlere monte etti. Panellerin çöle düşürdüğü devasa gölgeler, toprak neminin buharlaşmasını engelledi. Sonuç mu?
Uydu görüntülerinde net bir şekilde görüldüğü üzere, panellerin altından çimler ve bitkiler fışkırmaya, çöl yeşillenmeye başladı. Bilim insanları, bu yapay vahanın yerel yağış dengesini bile değiştirebileceğini düşünüyor ve bölgenin tamamen bir otlağa dönüşüp dönüşmeyeceğini araştırıyor.
Önündeki tek engel: 1300 kilometrelik yolculuk
Elbette bu kadar büyük bir projenin devasa bir zorluğu da var: Çölün ortasında üretilen bu muazzam elektriği, 1300 kilometre uzaktaki sanayi devlerine ve megakentlere taşımak. Çin, bu lojistik darboğazı aşmak için İç Moğolistan'ı ülkenin doğu ve güney ucuna bağlayan ultra yüksek voltajlı (UHV) yeni bir iletim ağı inşa ediyor.
Teknoloji dünyasının saygın yayınlarından Interesting Engineering, projeyi şu sözlerle özetliyor: "Çölün ortasında dörtnala koşan bu at, sadece estetik bir tasarım değil; Çin'in iklim değişikliğiyle mücadele ve enerji güvenliği hedeflerini aynı anda vuran küresel stratejisinin en somut ve sembolik örneğidir."