Çölün ortasında 250 yıl boyunca kapanmadan çalışacak
ABD’nin en büyük çöp depolama alanlarından Nevada’daki Apex sahasında biriken atık miktarı 50 milyon tona ulaştı. Yıllardır Las Vegas’ın çöplerini toplayan ve metan gazından elektrik üreten tesisin 250 yıldan fazla hizmet vermesi öngörülüyor.
Nevada Çölü’nün ortasında, Las Vegas’a yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta devasa bir çöp sahası bulunuyor. Otuz yılı aşkın süredir kentin atıklarını kabul eden Apex çöp depolama sahası, geçmişte tek bir günde 15 bin tona kadar çöp alarak dikkat çekici bir rekora imza attı. Üstelik mevcut kapasitesiyle bu dev tesisin 250 yıldan fazla hizmet vermesi bekleniyor.
NEVADA ÇÖLÜNDE DEVASA ÇÖP SAHASI
Las Vegas’ın kuzeydoğusunda yer alan Apex, yaklaşık 890 hektarlık bir alanı kaplıyor. Bu büyüklük, yaklaşık 1.250 futbol sahasına denk geliyor. 1993 yılında faaliyete başlayan tesis, o tarihten bu yana Las Vegas Vadisi’nin evsel atıklarının önemli bir bölümünü kabul ediyor.
En yoğun döneminde günde 15 bin tona kadar atığın döküldüğü sahada, günlük atık miktarı günümüzde yaklaşık 9 bin tona kadar gerilemiş durumda. Buna rağmen yıllar içinde biriken çöp miktarının yaklaşık 50 milyon tona ulaştığı tahmin ediliyor. Apex, kapasitesi bakımından ABD’nin en büyük çöp depolama sahaları arasında yer alıyor.
ÇÖPTEN ELEKTRİK ÜRETİLİYOR
Tesis, yalnızca atıkların depolandığı bir alan olarak kullanılmıyor. Apex’te atıkların ayrışması sonucu ortaya çıkan metan gazı, 2012 yılından bu yana enerji üretiminde değerlendiriliyor.
155 toplama kuyusundan oluşan sistemle yakalanan gazın, Güney Nevada’da yaklaşık 11 bin hanenin ihtiyacını karşılayacak miktarda enerji üretimine katkı sağladığı belirtiliyor. Böylece çöplerin ayrışmasıyla ortaya çıkan gaz, elektrik üretiminde kullanılıyor.
Ancak devasa çöp sahaları çevresel sorunları da beraberinde getiriyor. 2025 yılında Nature dergisinde yayımlanan bir araştırmada, dünyanın farklı bölgelerindeki 151 çöp depolama sahasının metan emisyonları uydu verileriyle incelendi. Araştırmada bazı sahalarda saatte 100 kilogramı aşan metan sızıntıları tespit edildi.
Çalışmada, özellikle taze atıkların açıkta bulunduğu aktif döküm alanlarının önemli bir emisyon kaynağı olduğu vurgulandı.
250 YILDAN FAZLA HİZMET VEREBİLİR
Apex’in en dikkat çekici özelliği ise sahip olduğu devasa kapasite. Daha önce yapılan hesaplamalarda sahanın yaklaşık 200 yıl yetecek kapasiteye sahip olduğu belirtilmişti.
2022 yılında yapılan başka bir değerlendirmede ise tesisin 250 yıldan fazla faaliyet gösterebileceği öngörüldü. Bu hesaba göre Apex’in potansiyel kullanım ömrü 2275 yılına kadar uzanabilir.
Bu süre boyunca tesisin genişletilmesi ve çevreyi korumaya yönelik altyapısının geliştirilmesi planlanıyor. Özellikle toprağa ve yer altı sularına karışabilecek kirleticilerin önlenmesi için yeni sistemler kuruluyor.
Nevada Çölü’nün ortasında yükselen Apex, Las Vegas’ın onlarca yıllık tüketiminin izlerini taşıyor. Bir yandan milyonlarca ton atığı depolayan, diğer yandan çöplerden ortaya çıkan gazı enerjiye dönüştüren tesis, aynı zamanda modern tüketim alışkanlıklarının ortaya çıkardığı devasa atık sorununu da gözler önüne seriyor.
Bugün 50 milyon tona yaklaşan atık miktarı ve 250 yılı aşan tahmini kullanım ömrüyle Apex, yalnızca ABD’nin en büyük çöp sahalarından biri değil, gelecek nesillere kadar uzanacak dev bir atık deposu olarak varlığını sürdürüyor.