Ekonomi yönetimi burnunun dibini göremiyor

Merkez Bankası (TCMB) enflasyonun ardından brent petrol tahmininde de çuvalladı. TCMB, ABD ve İsrail’in İran’a saldırarak Orta Doğu’da yeni bir savaş başlatacağı uzun süredir konuşulmasına rağmen 12 Şubat’ta açıkladığı enflasyon raporunda bu yıl için brent petrol tahminini 65 dolardan, 60.9 dolara indirdi. Savaşın başlamasıyla brent petrol fiyatı 84 doların üzerine çıktı. Ekonomistler, TCMB’nin hem brent petroldeki hem de enflasyondaki öngörüsüzlüğünü eleştiriyor.

‘ŞUBATI MUMLA ARARIZ’

Ekonomist Mahfi Eğilmez, TCMB’nin 3 hafta önce jeopolitik risklerin yumuşayacağını öngörerek petrol tahminini düşürmesine rağmen brent petrol fiyatlarının savaş riskiyle yükseldiğini hatırlattı. Ekonomist Emre Alkin de hem petrol tahminini hem de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yüksek enflasyonun ardından yaptığı ‘hava durumu’ açıklamasını eleştirerek “Küresel çatışma ortamına işaret eden yüzlerce kanıta rağmen petrol fiyatlarında düşüş öngören arkadaşlar, gelecek aylardaki hava şartlarının elverişli olacağına dair kesin konuşuyorlar. Takdir sizin” değerlendirmesini yaptı.

Ekonomistler, brent petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın enflasyona 1 puan, cari açığı ise 2.5-3 milyar dolar olduğunu vurguluyor.

Ekonomi yazarı Alaattin Aktaş da artan brent petrol fiyatlarının mart ayı enflasyonuna etkisi için “Hem şubat ayında yüzde 3 dolayında beklenen artışı hem de geçen yılın mart ayındaki yüzde 2.46’lık artışı mumla aratacak bir oran görülmesi söz konusu” tahmininde bulundu.

Savaş çıktı petrol tahmini şaştı

Dünyanın en büyük doğalgaz şirketlerinden Qatar Energy, saldırıların ardından üretimi durdurma kararı kaldı. Arz endişesiyle doğalgaz fiyatları yükselirken, petroldeki artış devam etti.

Rekor motorin zammı son anda iptal edildi

Brent petroldeki artışla beraber motorinin litresine 6 lira 69 kuruşluk rekor zam, son anda geri çekildi. Motorin fiyatlarını İstanbul’da 67, Ankara ve İzmir’de 68 liranın üzerine taşıyacak zam, Tüpraş Rafinerisi’ne verilen talimat doğrusunda uygulanmadan iptal edildi.

Zam beklentisiyle birçok akaryakıt istasyonunda kuyruklar oluşmuştu. Motorinin litresi İstanbul’da 60.4 liradan, Ankara’da 61.5 liradan, İzmir’de de 61.8 liradan satılmaya devam edecek. Doğudaki bazı illerde ise motorin
fiyatları 63 liranın üzerinde bulunuyor. Fiyatlar, bayiden bayiye değişim gösterebiliyor.

Mehmet Şimşek

‘Hazine ve Maliye Bakanlığı eşel mobil için çalışıyor’

ABD merkezli haber ajansı Bloomberg News, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yükselen petrol fiyatlarının iç piyasaya etkisini sınırlamak amacıyla akaryakıtta ‘eşel mobil’ sisteminin yeniden devreye alınması için çalışma başlattığını bildirdi.

Dün açıklanan enflasyon verilerinin ardından açıklamada bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de jeopolitik gelişmeler kaynaklı artan petrol fiyatlarının enflasyon etkisini sınırlandırmak üzere çalışma başlatıldığını duyurmuştu. Türkiye’de bu sistem 2018 yılında kur şokları sonrası devreye alınmış, 2022’de sona ermişti.

Üçlü kıskaca giren borsa yüzde 3 düştü

Borsa İstanbul’da, savaş, enflasyon ve faiz üçgeninde yaşanan dalgalanma sürüyor. Pazartesi günü bankalar ve holdinglerin derinleşen satışı ile yüzde 2.7 kayıpla günü kapatan BIST 100 endeksi dün yüzde 3.09 kayıpla 12.933 puandan kapanış yaptı. Bankacılık endeksi yüzde 5.5, metal ana sanayi endeksi yüzde 6 düştü. Dezenflasyon sürecini ve faiz indirimini çok erkenden fiyatlayan Borsa İstanbul’da, faiz indirimlerinin gecikmesinin de etkisiyle, volatilitenin artması bekleniyor.