Enerji krizi faiz indirimini yuttu

Merkez Bankası (TCMB), temmuz ayı Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 37’de sabit bıraktı. Böylece 22 Ocak’taki 100 baz puanlık indirimin ardından faiz dördüncü toplantısında da değişmedi. Banka, ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın başladığı 28 Şubat’tan bu yana piyasayı yüzde 40’la fonlanmaya devam ediyor.

TEMMUZ VURGUSU

Karar metninde dikkat çeken başlık enerji fiyatları oldu. Merkez Bankası, dezenflasyon sürecini tehdit eden en önemli risklerden birinin artan enerji maliyetlerinin olduğunu vurguladı.Enflasyonun ana eğilimini haziranda sınırlı bir miktar gerilediğini belirten Merkez Bankası, “Öncü veriler ana eğilimin temmuz ayında geçici olarak yükseleceğini ima ediyor” değerlendirmesi yaptı.

Brent petrolü, savaş öncesinde 70 dolar civarında işlem görürken kısa sürede 100 doların üzerine çıktı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş yalnızca akaryakıtı etkilemiyor; ulaşımdan üretime, tarımdan gıdaya kadar birçok alanda maliyetleri artırarak enflasyonu besliyor. Bu nedenle Merkez Bankası’nın faiz indirimi için hareket alanı da daralıyor.

PLANLAR BOZULABİLİR

Merkez Bankası, temmuz enflasyonun yükselmesini vergi artışları ve zamlar gibi tek seferlik durumlara bağlayıp bu artışa ‘geçici’ dedi ve ‘iç talep zayıfladı, tüketici harcamaları azaldı, enflasyon düşecek’ mesajı verdi. Ancak aynı metinde ‘enerji fiyatları yükseliyor’ uyarısı yapılması çelişki olarak yorumlandı. Enerji fiyatları tırmanmaya devam ederse, zamlar sadece temmuzla sınırlı kalmaz, sonraki aylara da sıçrayabilir. Yani Merkez Bankası her ne kadar ‘geçici’ deyip iç talebin düşüşüne güvense de, yükselen enerji maliyetleri bu planı bozabilir.

Tutmayan hedeflerin bahanesi hazır: Savaş

- Ekonomist Yakup Küçükkale, ekonomi yönetiminin hesaplarını petrolün yaklaşık 60 dolar olduğunu bir senaryoya göre yaptığını belirterek fiyatların 90 doların üzerine yoğunlaşın enflasyon hedeflerini zora soktuğunu söyledi. Küçükkale, “Hedef tutar mı? Tabii ki tutmaz... Ama bahaneleri hazır: ‘Efenim, savaş sebebiyle tutmadı. Yoksa tutacaktı” yorumunu yaptı. Bulls Yatırım Yurtiçi Satış Direktörü Evren Çakarer’e göre de savaşın yarattığı enerji baskısı sürdükçe Merkez Bankası’nın faiz indirimine gitmesi de zorlaşıyor.

‘Biraz sabredin indireceğim’

- Ekonomist Uğur Gürses, “Banka ‘jeopolitik mesele var; biraz sabredin indireceğim’ mesajı vermiş” derken, Ekonomist Ali Çufadar ise “TCMB faiz kararı? Değişmedi; faizler askıda, yani... Şartlar öyle gerektiriyor. Bundan sonra? TCMB ilk fırsatta normalleşmeyi (fiili faizi %37’ye çekmeyi) sağlamalı. Hazirandaki gibi gecikmemeli” yorumunu yaptı.

‘Sanayide risk büyüyor’

- Ekonomist Emre Değirmencioğlu, faiz kararı öncesi paylaştığı piyasa notunda şu uyarıyı yaptı: “Uzun süredir uygulanan dezenflasyon politikalarının bir yan etkisi olarak Türkiye ekonomisinin yüksek faizlerin gölgesinde sanayisizleşme riskiyle karşı karşıya kaldığının da altını çizmek gerekiyor. Hasta bir türlü acilden çıkamadı!”