Enflasyonu düşüren sebep: 155 milyar dolar buhar oldu!
Türkiye'de en yaygın geleneksel tasarruf aracı olan altının küresel çapta değer kaybetmesi, ekonomide bazı dengelerin değişmesine de neden oldu. Altın fiyatlarındaki düşüş, vatandaşın tüketim iştahını keserek dolaylı yoldan enflasyonun ateşini düşürdü.
QNB Bank ekonomistlerinin hazırladığı son analiz, altın fiyatlarındaki gerilemenin iç piyasadaki talep üzerindeki soğutucu etkisini gözler önüne serdi. Geçtiğimiz ocak ayında ons başına 5.400 doları aşarak zirve yapan altının, günümüzde 4.100 dolar seviyelerine kadar gerilemesi, hanehalkında devasa bir "servet kaybı" hissiyatı yarattı.
155 MİLYAR DOLARLIK KAYIP
Rapordaki çarpıcı verilere göre, fiyatlardaki bu erime nedeniyle şubat ayından bu yana yurt içi altın stoklarında yaklaşık 155 milyar dolarlık bir zarar yazıldı. Haziran ayında toplam altın stoku hafif bir kıpırdanmayla 560 milyar dolar seviyesinde tutunsa da altındaki artış hızı geçmiş yılların çok gerisinde kaldı.
İşte bu tablonun enflasyonun düşüşüne nasıl katkı sağladığı, ekonomideki "servet etkisi" ile açıklanıyor:
Geçen yıl (fiyatlar artarken): Altın fiyatları sürekli yükselirken, yastık altında veya bankada altını olan vatandaş kendini finansal olarak daha zengin hissetti. Bu iyimserlik, iç talebi ve harcamaları körükleyerek enflasyonu yukarı taşıyan bir motor görevi gördü.
Bu yıl (fiyatlar düşerken): Altın fiyatlarındaki sert düşüşle birlikte tasarruflarının eridiğini gören vatandaş, tabiri caizse frene bastı. Kendini daha az güvende hisseden tüketici, acil olmayan harcamalarını ertelemeye ve tasarrufa yönelmeye başladı.
ENFLASYONİST BASKI HAFİFLİYOR
QNB Bank'ın raporuna göre vatandaşın harcamayı kesmesi, piyasadaki mal ve hizmetlere olan talebi ciddi oranda yavaşlattı. Talep düştüğü için de satıcıların sürekli zam yapma gücü kırılmış oldu.
Özetle Merkez Bankası'nın faizleri artırarak uyguladığı sıkı para politikasına ve bölgesel krizlerin (İran savaşı gibi) yarattığı belirsizliklere, altın fiyatlarındaki düşüş de eklenince kusursuz bir "talep daralması" yaşandı. Hanehalkı tüketiminin yavaşlaması, piyasadaki fiyat artış hızını (enflasyonu) aşağı çeken en önemli etkenlerden biri haline geldi.