Gıda güvenliği için yapay zeka adımı attılar
Avrupa Komisyonu, gıda güvenliği kontrollerini güçlendirmek amacıyla yeni bir yapay zeka platformu olan TraceMap’i hizmete sundu. Platform, üye ülkelerdeki yetkili otoritelere gıda sahtekarlığını tespit etme, kontaminasyonu izleme ve tehlikeli ürünlerin geri çağrılmasını hızlandırma imkânı sağlıyor.
TraceMap, Avrupa Birliği genelinde gıda dolandırıcılığı, kontamine gıda ve gıda kaynaklı hastalık salgınlarını daha hızlı tespit etmeyi hedefliyor. Artık tüm AB üye ülkelerinin ulusal otoriteleri bu platforma erişerek gıda güvenliği kontrollerini ve soruşturmalarını geliştirebilecek.
Euronews'in haberine göre; Avrupa Sağlık ve Hayvan Refahı Komiseri Olivér Várhelyi, TraceMap’in gıda güvenliği krizlerine yanıt kapasitesini devrimsel şekilde artıracağını ve gıda sahtekarlığıyla mücadelede önemli rol oynayacağını söyledi.
Várhelyi, platformun ülkeler arası koordinasyonu güçlendireceğini ve hem çiftçiler hem de tüketiciler için daha güvenli bir ortam sağlayacağını vurguladı.
Komisyon verilerine göre TraceMap, tarım ve gıda sistemlerinde halihazırda bulunan geniş veri setlerini kullanarak ticaret kalıplarını ve üretim akışlarını neredeyse gerçek zamanlı takip edecek.
Yapay zeka desteğiyle güvenlik risklerini değerlendirecek, operatörler ve dağıtım zinciri arasındaki bağlantıları hızla belirleyecek ve riskli ürünlerin hızlı bir şekilde geri çağrılmasını sağlayacak.
TraceMap, uygulamaya alınmadan önce pilot testlerden geçti. Platform, Çin’den gelen kontamine içeriklerle bağlantılı olarak Avrupa genelinde gerçekleştirilen bebek maması geri çağırmalarında kullanıldı.
Avrupa’da gıda güvenliği raporları da ciddi bir artış gösteriyor. Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) bildirimleri 2024’te yüzde 12 artarak 5 bin 250’ye yükseldi.
Bu bildirimlerin yaklaşık üçte biri sınır reddi şeklinde gerçekleşti ve çoğunluğu Türkiye, Mısır ve Hindistan’dan gelen meyve ve sebze ithalatındaki pestisit kalıntıları ile ilgiliydi. En fazla bildirim yapan ülkeler ise Almanya (1907), Hollanda (1155) ve İtalya (965) oldu.
2024’te AB ülkelerinde 6 bin 558 gıda kaynaklı salgın rapor edildi; bu, bir önceki yıla göre yüzde 14,5 artış anlamına geliyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) verilerine göre en sık bildirilen gıda kaynaklı hastalıklar kampilobakteriyoz, salmonelloz, E.coli kaynaklı STEC enfeksiyonu ve listeriyoz oldu.
Listeria, 2024’te AB’de bildirilen gıda kaynaklı enfeksiyonlar arasında hastaneye yatış ve ölüm oranının en yüksek olduğu etken olarak öne çıktı. Listeria ile enfekte olan kişilerin yaklaşık 7’si hastane tedavisi görürken, her 12 kişiden 1’i hayatını kaybetti.