İki ülkenin de haritadan sildiği toprak: Dünyanın hak iddia edilmeyen tek kara parçası

Mısır ile Sudan arasındaki sınır hattında bulunan 2 bin 60 kilometrekarelik Bir Tawil bölgesi, dünyada hiçbir egemen devletin resmen sınırlarına dahil etmediği tek sahipsiz kara parçası konumunda bulunuyor. İngiliz sömürge yönetiminin 1899 ve 1902 yıllarında çizdiği iki farklı sınır haritasının çelişmesi, bu çöl arazisinin uluslararası hukukta sahipsiz toprak (terra nullius) statüsünde kalmasına neden oluyor.

İNGİLTERE'NİN ÇİZDİĞİ İKİ FARKLI HARİTA KRİZİ NASIL BAŞLATTI?

İngiliz yönetimi, 1899 yılında Mısır ve Sudan sınırını 22. kuzey enlemi boyunca düz bir hat olarak belirledi. Bu hatta göre zengin doğal kaynaklara ve stratejik kıyı şeridine sahip Halaib Üçgeni Mısır'a, Bir Tawil ise Sudan'a bırakıldı. Ancak İngiltere, 1902 yılında bölgedeki göçebe kabilelerin otlatma alanlarını gerekçe göstererek yeni bir idari sınır çizdi. Yeni çizgiyle Halaib Üçgeni Sudan'ın, çöl ortasında kalan Bir Tawil ise Mısır'ın kontrolüne verildi.

DEĞERLİ BÖLGE İÇİN ÇÖL ARAZİSİNDEN VAZGEÇİLDİ

Sömürge yönetiminin çekilmesinin ardından iki ülke arasındaki egemenlik tartışması, Kızıldeniz kıyısındaki ekonomik açıdan kritik Halaib Üçgeni üzerine yoğunlaştı. Mısır, 1899 yılındaki siyasi sınır anlaşmasını temel alarak Halaib'in kendi toprağı olduğunu savundu. Sudan ise 1902 yılındaki idari sınır düzenlemesini baz alarak Halaib Üçgeni üzerinde hak iddia etmeyi sürdürdü.

İKİ ÜLKE NEDEN BİR TAWİL'İ RESMEN REDDEDİYOR?

Taraflardan birinin Bir Tawil üzerinde hak iddia etmesi, savunduğu sınır haritasını hukuken çürütmesi ve otomatik olarak ekonomik değeri yüksek olan Halaib Üçgeni üzerindeki iddiasından vazgeçmesi anlamına geliyor. Bu diplomatik çıkmaz nedeniyle ne Mısır ne de Sudan yönetimi Bir Tawil'i resmi haritalarına dahil ediyor. İki devlet de bölgeyi resmen reddederek kendi sınırlarının dışında bırakıyor.

Uluslararası hukukta hiçbir devlete ait olmayan bölge statüsünü koruyan Bir Tawil'de; daimi yerleşim, ordu, polis teşkilatı, vergi sistemi ya da gümrük denetimi bulunmuyor. Yıl boyunca hiçbir resmi bayrağın dalgalanmadığı çöl arazisi, dünyada iki komşu ülkenin aynı anda sahip çıkmayı reddettiği tek coğrafi nokta olmayı sürdürüyor.