İnsan eli değmeden milimetrik şekillendi: Kıyıdaki 40 bin altıgen taşın nasıl oluştuğu belli oldu

Kuzey İrlanda kıyısında, birbirine kenetlenmiş 40 binden fazla altıgen bazalt sütundan oluşan doğal taş basamaklar bulunuyor. İnsan müdahalesi olmadan meydana gelen bu simetrik yapı, volkanik lavların deniz suyuyla temas ederek hızla soğuması sonucunda ortaya çıktı.

60 MİLYON YIL ÖNCEKİ VOLKANİK PATLAMALAR BÖLGEYİ KAPLADI

Bölgedeki jeolojik süreç, yaklaşık 60 milyon yıl önce meydana gelen yoğun volkanik patlamalarla başladı. Yeryüzüne çıkan kalın bazalt lav tabakası, kıyı şeridi boyunca geniş bir alana yayıldı. Eriyik haldeki lav kütlesi, deniz suyuyla temas etmesiyle birlikte hızla ısı kaybetti.

TAŞ SÜTUNLAR NEDEN ALTIGEN ŞEKLİNDE ÇATLADI?

Soğuma sürecine giren lav kütlesi zamanla büzüşmeye ve yüzeyinde gerilim biriktirmeye başladı. Fizik yasalarına göre yüzeydeki gerilimi en verimli şekilde dağıtan geometrik form olan altıgen yapısı, çatlakların yönünü belirledi. Lav tabakasının dikey olarak çatlaması sonucunda birbirine bitişik binlerce düzgün sütun meydana geldi.

DOĞAL BASAMAKLAR KIYI BOYUNCA UZANIYOR

Yüksekliği ve genişliği birbirine yakın olan bazalt bloklar, kıyıdan denize doğru inen basamaklı bir zemin oluşturuyor. Sütunların büyük çoğunluğu altıgen formda yer alırken, soğuma hızındaki küçük farklılıklar nedeniyle beşgen ve yedigen kesitli taş bloklar da yapının içinde bulunuyor.

DEVLER KALDIRIMI NEREDE YER ALIYOR?

Uluslararası literatürde Devler Kaldırımı adıyla bilinen bu doğal oluşum, Kuzey İrlanda'nın kuzeydoğu kıyısında konumlanıyor. Her yıl binlerce araştırmacı ve ziyaretçiyi ağırlayan bölge, volkanik kayaçların soğuma mekaniğini incelemek isteyen jeologlar için referans noktası niteliği taşıyor.