Orta Vadeli Program yayımlandı. Program mali veriler açısından çok da iç açıcı değil. Dolaylı vergi ağırlıklı Türk Vergi Sistemi’nde bu veriler özellikle sabit ve dar gelirli için oldukça can yakıcı olacak. Gelin ayrıntılarda gizli bazı can sıkıcı kalemlere birlikte bakalım.
Bütçe açıkları artarak devam edecek
Önümüzdeki üç yıl bütçe açıkları azalmak bir yana artarak devam edecek.
Programa göre merkezi yönetim bütçesi:
- 2027 yılında 3 trilyon 865 milyar TL,
- 2028 yılında 4 trilyon 170 milyar TL,
- 2028 yılında 4 trilyon 360 milyar TL
olmak üzere üç yılda toplam 12 trilyon 395 milyar lira açık verecek.
Önümüzdeki üç yılda bütçeden faize yapılacak ödeme 13 trilyon 913 milyar lira olacak.
Üç yıl boyunca ödeyeceğimiz her yüz liralık verginin 19 lira 43 kuruşu faize gidecek. Buna karşılık her yüz lira vergimizin sadece 9 lira 95 kuruşu yatırıma dönüşecek.
Faizleri ödemek için yatırımları kısmak yetmeyecek, daha çok vergi alınması gerekecek.
Vergi yükümüz artacak
Yüksek bütçe açıkları ve özellikle ödenecek devasa faizler nedeniyle reel anlamda daha çok vergi ödemek zorunda kalacağız. Önümüzdeki üç yılda genel bütçe kapsamında 71 trilyon 587 milyar lira vergi ödeyeceğiz. Çok büyük rakamlar.
2025 ve 2026 yıllarında sosyal güvenlik primleri dahil yüzde 24.3 olarak hesaplanan vergi yükü önümüzdeki üç yılda sürekli artacak. 2027 yılında, GSYH’ya oran olarak yüzde 24.8 olması beklenen sosyal güvenlik primleri dahil toplam vergi yükünün program dönemi sonunda yüzde 25.1 olması öngörülmektedir. Bunun anlamı, vergi yükünün reel olarak da artmasıdır.
2027 yılında ödeyeceğimiz vergi 2026 yılına göre yüzde 36.5 daha fazla olacak. Ancak bu dönemde sabit ücretlinin ücretinin aynı oranda artmayacağı kesin. OVP’ye göre 2027 yılı personel giderlerindeki artış 2026 yılına göre %24.1 olacak. Bunun anlamı, kamu çalışanlarının maaşlarındaki artış en iyimser durumda %25 civarında olacak. Bu artış ocak ve temmuz aylarına paylaştırılarak yapılacak. Vergi yükü artışı, muhtemel maaş/ücret artışlarını sollayacak. Bu da adaletsiz vergi sisteminde sabit ve dar gelirlinin vergi yükünün altında daha fazla ezilmesi anlamına gelecek.