NASA evrenin sırlarını çözsün diye göndermişti: 21 yıllık efsane Dünya’ya düşüyor

NASA’nın evrendeki en şiddetli patlamaları izlemek için tasarladığı emektar Swift Uzay Teleskobu görevinin sonuna geldi. Yörüngesi iyice alçalan ve önümüzdeki haftalarda Dünya atmosferine girerek yanıp kül olması beklenen teleskop, planlanan ömrünün çok ötesinde tam 21 yıl boyunca bilime hizmet etti.

20 Kasım 2004’te fırlatılan Neil Gehrels Swift Gözlemevi, aslında yalnızca iki yıllık bir görev için inşa edilmişti. Ancak beklenenden kat kat dayanıklı çıkan teleskop, 21 yılı aşkın süre boyunca evrenin en karanlık sırlarını aydınlatmayı başardı.

Swift, uzaydaki ani ve son derece güçlü gama ışını patlamalarını tespit etmek için özel olarak tasarlanmıştı. Saniyeler veya dakikalar süren bu patlamaları yakalamak son derece zordu. Swift, yönünü sadece bir dakika içinde patlamanın olduğu yere çevirerek astronomi dünyasında bir devrim yarattı. Uzay aracı görev süresi boyunca 2.000’den fazla gama ışını patlamasını gözlemledi, 1.400’den fazla süpernova patlamasını inceledi.

Kara delikler tarafından yutulan yıldızları, aktif galaksileri, asteroitleri ve kuyruklu yıldızları kaydeswn teleskop, 2022 yılında "BOAT" (Tüm Zamanların En Parlak Gama Işını) olarak adlandırılan tarihi kozmik patlamayı tespit etti.

GÜNEŞ'İN ÖFKESİNE DAYANAMADI

Swift’in Dünya'ya düşüşünü hızlandıran en büyük etken artan Güneş hareketleri oldu. Güneş’teki patlamalar Dünya atmosferini ısıtıp genişletince, alçak yörüngedeki teleskop üzerindeki sürtünme arttı ve aracın irtifa kaybetmesine neden oldu.

NASA, yörüngesi astronomik hedeflere kilitlenemeyecek kadar düşen teleskobun bilimsel operasyonlarını 23 Ekim’de resmen durdurdu. Swift, son gözlemini 20 Ekim’de, Dünya’dan yaklaşık 275 kilometre yüksekteyken gerçekleştirdi.

KURTARMA OPERASYONU BAŞARISIZ OLDU

NASA emektar teleskobunu kurtarmak için sıradan bir hamle yapmadı. Uzay aracının yörüngesini yükseltmek amacıyla Katalyst Space Technologies ile iş birliği yaparak LINK adında robotik bir kurtarma aracı geliştirdi.

3 Temmuz 2026’da uzaya fırlatılan LINK, yön kontrol mekanizmasında yaşanan teknik bir arıza nedeniyle Swift’i yakalayamadı. NASA, Ağustos ayında kurtarma planından vazgeçmek zorunda kaldı.