Ne vinç ne motor: Eyfel’den büyük betonu denizde böyle yürüttüler
Eyfel Kulesi’nden daha yüksek olan 1,2 milyon tonluk dev beton kule, ne tek bir itici motor ne de devasa vinçler kullanılmadan açık denizde 200 kilometre boyunca kaydırıldı. Arkasındaki sır ise 2 bin yıllık tek bir fizik kuralında saklıydı.
Açık deniz mühendisliğinin en iddialı projelerinden biri olan 472 metrelik Troll A platformu, suyun kaldırma kuvveti kullanılarak Kuzey Denizi’ne taşınmıştı. Aradan geçen 30 yıla rağmen gaz üretiminin ve modernizasyon projelerinin merkezi olmayı sürdürüyor.
Kuzey Denizi’nin en büyük rezervlerinden birinde faaliyet gösteren Troll A doğal gaz platformu, yapım ve taşınma sürecindeki teknik detaylarıyla mühendislik tarihindeki yerini koruyor. Yapısal kütlesi 683 bin 600 ton olan betonarme platform, operasyonel stabilite için bölmelerine su doldurulmasıyla birlikte toplam 1,2 milyon tonluk ağırlığa ulaştı. Bu kütle, üç modern uçak gemisinin toplam ağırlığına denk bir büyüklüğü ifade ediyor.
Sektörde sıklıkla taşınan en ağır cisim olarak anılsa da rekor, 1,4 ila 1,5 milyon tonluk ağırlığıyla Gullfaks C platformuna ait bulunuyor. Buna karşın Troll A, Eyfel Kulesi’ni aşan 472 metrelik yüksekliği ve 300 metre derinliğe kadar kesintisiz tek dökümle üretilen bir metreyi aşkın kalınlıktaki beton ayaklarıyla en yüksek yapılar arasında yer alıyor.
OPERASYON 7 GÜN SÜRDÜ
Mayıs 1995'te gerçekleşen taşınma operasyonunda motor gücünden ziyade Arşimet’in kaldırma kuvveti prensibinden yararlanıldı. İçi hava dolu devasa kolonları sayesinde su üzerinde yüzdürülen yapı, 10 Mayıs 1995 tarihinde 10 adet römorkör eşliğinde Rogaland’daki Yrkesfjorden’den yola çıkarıldı.
Saatte 1,8 ila 3,6 kilometre (1-2 deniz mili) hızla ilerleyen konvoy, Bergen’in 80 kilometre kuzeybatısındaki hedef noktasına 7 günde ulaştı. Kolonlara kontrollü şekilde su alınması (balastlama) yöntemiyle deniz tabanına doğru batırılan platform, 17 Mayıs 1995’te 303 metre derinlikteki zemine sabitlendi. Tesis, 1996 yılında doğrudan karadan elektrik enerjisi alarak çalışan ilk açık deniz platformu oldu.
30 YIL SONRA ÜRETİM VE EMİSYON HEDEFLERİ
Sahanın işletmecisi Equinor, bölgedeki faaliyetleri yeni projelerle sürdürüyor. Karadan sağlanan enerji altyapısını kapsayan TWEL projesiyle yıllık karbon emisyonunda 330 bin tonluk azalma kaydedildi. Şirket, başlangıçta 440 bin ton olarak öngörülen bu hedefi Ekim 2026'da revize etti.
Diğer yandan, Troll West rezervuarından 55 milyar metreküp gaz üretimini hızlandırmak amacıyla devreye alınan "Troll Phase 3 Stage 2" deniz altı projesiyle tesisteki doğal gaz çıkarma kapasitesi artırılmaya devam ediyor.